SachLuoc.comSách Lược
Khi muốn mở rộng

Mở cửa hàng thứ hai cho tiệm bán lẻ: bảng cân nhắc 8 dòng trước khi đặt cọc mặt bằng

Tiệm đầu đang đông chưa đủ để mở cửa hàng thứ hai. Bảng 8 dòng chấm bằng giấy bút, ví dụ cửa hàng vật tư điện nước ở Đồng Nai và lộ trình 90 ngày.

Middle-aged shop owner standing between shelves of pipes and electrical wire in a hardware store, seen from behind, looking out the open door, late afternoon side light, wide shot

Chỉ nên mở cửa hàng thứ hai khi cửa hàng đầu tự chạy được ít nhất bốn tuần liền mà chủ không phải đứng quầy, khi biết rõ khách đang đến từ đâu, và khi tiền thuê cùng lương của chỗ mới trong sáu tháng đầu đã nằm sẵn ngoài tiền vốn hàng. Thiếu một trong ba điều đó thì tiệm đông mấy cũng chưa phải lúc; mở ra lúc này thường làm yếu luôn cả tiệm cũ.

Dưới đây là một bảng tám dòng chấm bằng giấy bút trong một buổi tối, ví dụ giả định một cửa hàng vật tư điện nước ở Đồng Nai, ba kiểu mở thứ hai nhẹ vốn hơn, và lộ trình chín mươi ngày từ lúc nghĩ tới lúc đặt cọc. Bài này viết cho tiệm bán lẻ và tiệm dịch vụ; quán ăn có cách tính riêng về bếp và nguyên liệu nên không bàn ở đây.

Câu hỏi đúng: tiệm đầu có sống được khi vắng mình không

Phần lớn chủ tiệm nghĩ tới cửa hàng thứ hai khi tiệm đầu đông, tiền về đều và có khách hỏi "bên kia có chỗ nào gần không". Đó là tín hiệu về nhu cầu, chưa phải tín hiệu về sức chịu. Cửa hàng thứ hai lấy đi của tiệm đầu ba thứ cùng lúc: thời gian của chủ, người làm giỏi nhất (vì phải có người tin được sang trông chỗ mới) và tiền mặt đang quay vòng hàng hoá.

Vì vậy câu hỏi đầu tiên không phải "có đủ tiền không" mà là "nếu mình biến mất bốn tuần thì tiệm đầu còn bán đúng giá, nhập đúng hàng, thu đủ tiền không". Cách thử đơn giản: chọn bốn tuần, chủ chỉ ghé mỗi tối để đối chiếu sổ, không đứng quầy, không trả lời khách quen thay nhân viên. Ghi lại mọi lần nhân viên phải gọi hỏi. Nếu cuối đợt vẫn còn những câu như "giá ống loại này bán bao nhiêu", "anh thợ này được nợ không", thì việc cần làm trước là viết bảng giá nội bộ, quy định ai được bán chịu và hạn mức bao nhiêu — chưa phải đi tìm mặt bằng.

Thử bốn tuần cũng cho biết một điều nữa: doanh thu khi vắng chủ giảm bao nhiêu. Nếu giảm nhiều, phần lớn khách đang mua vì quen chủ chứ không vì tiệm, và cửa hàng thứ hai do người khác đứng sẽ khó kéo được những khách đó.

Ví dụ giả định: cửa hàng vật tư điện nước ở Đồng Nai

Anh Phúc (tên giả định) có cửa hàng vật tư điện nước mặt đường ở một phường của Đồng Nai, bán cho thợ xây và hộ gia đình sửa nhà. Ví dụ: doanh thu bình quân 450 triệu đồng mỗi tháng, lãi gộp khoảng 18%, tức 81 triệu; trừ tiền thuê 15 triệu, lương ba người 27 triệu, điện và xe giao hàng 9 triệu, còn chừng 30 triệu mỗi tháng cho chủ. Có một khu dân cư mới cách tám cây số, thợ ở đó vẫn chạy qua mua vì gần đó chưa có tiệm đủ hàng.

Bản tính đầu tiên của anh Phúc chỉ có tiền thuê và tiền hàng ban đầu. Khi ngồi lại kỹ hơn, thêm những khoản mà lúc hào hứng ít ai ghi: một người đứng quầy biết hàng (không thể là người mới), một xe giao hàng thứ hai hoặc chia lịch xe chung, vốn hàng chết vì chỗ mới phải đủ mã như tiệm cũ dù bán chậm hơn, và khoản bán chịu cho thợ ở khu mới chưa quen tính nết. Với các con số giả định này, cửa hàng thứ hai cần khoảng 200 triệu doanh thu mỗi tháng mới bù được chi phí riêng của nó, trong khi lượng thợ từ khu mới đang mua ở tiệm cũ chỉ ước được chừng 90 triệu.

Kết luận của anh Phúc không phải "không mở" mà là "chưa mở cửa hàng đầy đủ": trước tiên anh đặt một kho nhỏ kiêm điểm giao hàng ở khu mới, thử sáu tháng, đếm xem lượng đơn ở đó có lên tới mức đáng mở quầy hay không.

Bảng cân nhắc tám dòng, chấm từ 0 đến 2

Mỗi dòng chấm 0 (chưa có), 1 (có một phần), 2 (có rõ, có bằng chứng). Ghi bằng chứng vào cột cuối; dòng nào không ghi được bằng chứng thì tự hạ một điểm.

DòngCâu hỏiBằng chứng nên có
1. Tiệm đầu tự chạyBốn tuần vắng chủ, doanh thu và tiền thu có giữ được không?Sổ bốn tuần, số lần nhân viên phải gọi hỏi
2. Người trông chỗ mớiCó người đã làm trên một năm, biết hàng, chịu sang chỗ mới?Tên cụ thể, đã hỏi và người đó đồng ý
3. Khách ở khu mớiBao nhiêu khách hiện tại đang đến từ khu định mở?Đếm hoá đơn giao hàng hoặc hỏi khách trong hai tuần
4. Tiền thuê sáu thángTiền thuê và lương chỗ mới sáu tháng đã để riêng chưa?Số tiền nằm ở tài khoản riêng, không đụng vốn hàng
5. Vốn hàngChỗ mới cần bao nhiêu mã hàng, bao nhiêu tiền hàng nằm kệ?Danh sách mã tối thiểu và số tiền
6. Hệ thống ghi chépHai chỗ có đối chiếu được hàng và tiền mỗi ngày không?Mẫu sổ hoặc phần mềm đang dùng ổn ở tiệm đầu
7. Đường luiNếu sau sáu tháng không đạt thì đóng tốn bao nhiêu?Điều khoản hợp đồng thuê, tiền cọc, hàng chuyển về được
8. Sức của chủChủ còn bao nhiêu giờ mỗi tuần sau khi tiệm đầu tự chạy?Lịch tuần thật, không phải lịch mong muốn

Tổng 13 điểm trở lên và không dòng nào bằng 0 thì có thể đi tiếp sang bước tìm mặt bằng. Dưới 10 điểm, việc đáng làm là sửa những dòng thấp ở tiệm đầu. Dòng 2 và dòng 4 bằng 0 thì dừng hẳn, dù tổng cao: thiếu người tin được hoặc thiếu tiền đệm là hai lý do hay khiến cửa hàng thứ hai đóng sớm nhất.

Ba kiểu mở thứ hai nhẹ hơn một cửa hàng đầy đủ

Điểm giao hàng hoặc kho nhỏ. Thuê một chỗ rẻ trong khu mới, chứa những mã bán chạy nhất, nhận đơn qua điện thoại và giao trong ngày. Không cần mặt tiền đẹp, không cần đủ mã. Sau vài tháng, sổ giao hàng cho biết khu đó mua gì, mua bao nhiêu — thứ mà không khảo sát nào thay được.

Quầy gửi trong một tiệm khác. Gửi một kệ hàng ở tiệm bổ trợ (tiệm sơn, tiệm gạch, tiệm sửa xe ở khu mới), chia hoa hồng theo doanh số. Rủi ro thấp, nhưng phải thoả thuận rõ bằng giấy ai chịu hàng hỏng, hàng mất và đối chiếu hằng tuần ra sao.

Thuê ngắn có điều khoản thoát. Nếu đã quyết mở đầy đủ, ưu tiên hợp đồng thuê ngắn hơn với tiền thuê nhích hơn một chút, thay vì hợp đồng dài giá rẻ nhưng cọc lớn và không có điều khoản chấm dứt sớm. Điều khoản cụ thể nên nhờ luật sư hoặc người có kinh nghiệm hợp đồng thuê đọc trước khi ký.

Cái không cần làm ngay. Không cần làm biển hiệu lớn, sửa sang đắt tiền hay mua thêm xe trong tháng đầu. Chỗ mới chưa chứng minh được gì thì tiền nên nằm ở hàng và ở người, những thứ còn mang về được nếu phải đóng.

Gần hay xa tiệm đầu: so hai lựa chọn

Nhiều chủ tiệm chọn chỗ thứ hai thật xa để "không ăn khách của nhau", có người lại chọn thật gần để dễ trông. Mỗi bên có cái giá riêng.

Tiêu chíGần tiệm đầu (dưới 3 km)Xa tiệm đầu (trên 7 km)
Khách mớiÍt khách mới, dễ chia khách cũPhần lớn là khách mới, phải gây dựng lại
Trông coiChủ ghé được trong ngày, điều hàng nhanhPhải tin người trông, đối chiếu từ xa
Điều chuyển hàngMột xe chạy hai chỗ đượcCần kế hoạch giao riêng hoặc kho riêng
Rủi ro chínhTổng doanh thu không tăng, chi phí gấp đôiChỗ mới chậm lên, chủ kiệt sức chạy qua lại
Khi nào hợpTiệm đầu quá tải, khách phải chờ hoặc không có chỗ đỗ xeĐã có lượng khách rõ từ khu xa đang tự tìm đến

Một cách tự kiểm: nếu bạn mở chỗ gần vì tiệm đầu quá tải, hãy hỏi trước xem có cách giảm tải ngay tại tiệm cũ không — xếp lại kệ, thêm người giờ cao điểm, chuyển hàng cồng kềnh ra kho. Nhiều khi việc đó rẻ hơn hẳn một mặt bằng mới.

Những chỗ hay sai khi mở cửa hàng thứ hai

Lấy doanh thu tiệm đầu nhân đôi. Tiệm đầu có bao năm khách quen; chỗ mới bắt đầu từ con số rất thấp và lên chậm. Lập kế hoạch tiền với giả định chỗ mới chỉ đạt một phần ba tiệm cũ trong sáu tháng đầu cho an toàn.

Đưa người giỏi nhất sang, bỏ trống tiệm cũ. Tiệm đầu là nơi nuôi chỗ mới trong giai đoạn lỗ. Nếu người giỏi nhất đi, hãy đào tạo người thay ít nhất hai tháng trước đó.

Dùng chung một ngăn tiền. Hai chỗ chung sổ thì không bao giờ biết chỗ nào lời, chỗ nào lỗ. Tách sổ, tách quỹ tiền mặt ngay từ ngày đầu, chuyển hàng giữa hai nơi cũng ghi như một lần bán nội bộ.

Không đặt mốc dừng. Viết ra trước: sau sáu tháng, nếu doanh thu chưa đạt một nửa mức hoà vốn thì thu về kho nhỏ hoặc đóng. Mốc viết trước giúp quyết định khỏi bị cảm xúc kéo đi.

Lộ trình 90 ngày từ lúc nghĩ tới lúc đặt cọc

Chia làm ba chặng, mỗi chặng chừng một tháng. Chưa xong chặng trước thì không sang chặng sau.

  1. Tuần 1–4: thử tiệm đầu tự chạy khi vắng chủ; viết bảng giá nội bộ, quy định bán chịu, quy trình mở và đóng tiệm.
  2. Tuần 3–6: đếm khách đến từ khu định mở bằng sổ giao hàng hoặc hỏi trực tiếp; ghi theo tuần, không ước chừng.
  3. Tuần 5–8: chọn người trông chỗ mới, cho người đó đứng tiệm đầu một mình vài ngày mỗi tuần, đào tạo người thay vào chỗ của họ.
  4. Tuần 7–10: tính chi phí riêng của chỗ mới trong sáu tháng; để riêng số tiền đó, không lấy từ tiền hàng.
  5. Tuần 9–12: xem ba đến năm mặt bằng, so điều khoản thoát, nhờ người có chuyên môn đọc hợp đồng thuê; viết mốc dừng sáu tháng rồi mới đặt cọc.

Nếu tới tuần thứ tám mà dòng "người trông chỗ mới" vẫn trống, kéo dài lộ trình chứ đừng ép. Mặt bằng đẹp thường còn có lại, người tin được thì khó tìm hơn nhiều.

Câu hỏi thường gặp

Tiệm đầu lãi đều mỗi tháng thì có nên mở cửa hàng thứ hai ngay không?

Lãi đều chỉ cho biết tiệm đầu khoẻ khi có chủ đứng. Trước khi mở, nên thử bốn tuần để tiệm tự chạy khi vắng chủ, có người tin được sang trông chỗ mới và để riêng tiền thuê cùng lương sáu tháng.

Mở cửa hàng thứ hai cần để riêng bao nhiêu tiền?

Không có con số chung. Cách tính là cộng tiền thuê, lương, điện nước, xe giao hàng của riêng chỗ mới trong sáu tháng, thêm vốn hàng tối thiểu, rồi giả định doanh thu chỗ mới chỉ bằng một phần ba tiệm cũ trong thời gian đó.

Nên mở cửa hàng thứ hai gần hay xa tiệm đầu?

Gần thì dễ trông nhưng dễ chia khách cũ, tổng doanh thu không tăng mấy. Xa thì có khách mới nhưng phải tin người trông và tốn công điều hàng. Chọn theo chỗ đang có khách tự tìm đến, không chọn theo cảm giác.

Có cách nào thử khu mới trước khi thuê cả cửa hàng không?

Có thể đặt một kho nhỏ kiêm điểm giao hàng, hoặc gửi một kệ hàng ở tiệm bổ trợ trong khu đó, chia hoa hồng theo doanh số. Sổ giao hàng sau vài tháng cho biết khu đó mua gì và mua bao nhiêu.

Hai cửa hàng có nên dùng chung sổ sách và quỹ tiền không?

Không nên. Chung sổ thì không biết chỗ nào lời, chỗ nào lỗ. Nên tách sổ và quỹ tiền mặt từ ngày đầu, chuyển hàng giữa hai nơi ghi như một lần bán nội bộ. Cách ghi cho đúng thuế thì hỏi kế toán.

Khi nào nên đóng cửa hàng thứ hai đã mở?

Nên viết mốc dừng trước khi đặt cọc, ví dụ sau sáu tháng doanh thu chưa đạt một nửa mức hoà vốn thì thu về kho nhỏ hoặc đóng. Mốc viết trước giúp quyết định dựa trên số, không dựa vào tiếc tiền đã bỏ ra.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138