SachLuoc.comSách Lược
Khi muốn mở rộng

Thêm kênh bán online cho tiệm đang bán tại chỗ: chọn một kênh, thử 8 tuần

Tiệm bán tại chỗ muốn thêm kênh online nên chọn một kênh, đặt ba con số đo và thử 8 tuần. Ví dụ tiệm đồ khô ở Huế, bảng chọn kênh và việc không cần làm.

Woman packing dried shrimp and dried squid into plain paper bags on a wooden counter of a small dry goods shop, overhead angle, soft morning window light

Tiệm đang bán tại chỗ nên thêm kênh online theo kiểu thử có hạn: chọn đúng một kênh hợp với khách hiện có, đặt sẵn ba con số để đo (đơn mỗi tuần, lãi còn lại mỗi đơn sau phí và giao hàng, giờ công bỏ ra), chạy tám tuần rồi mới quyết mở rộng, giữ nguyên hay dừng. Mở cùng lúc ba bốn kênh là cách nhanh nhất để mất sức mà không biết kênh nào có lời.

Bài này đi qua một ví dụ giả định ở Huế, bảng so sánh các loại kênh theo đặc điểm (không nêu tên sàn cụ thể), cách tính lãi thật của một đơn online, những việc chưa cần làm trong tám tuần đầu và dấu hiệu nên dừng. Phần quảng cáo, viết bài, chụp ảnh sản phẩm không bàn sâu ở đây.

Vì sao tiệm tại chỗ bán online hay hụt hơi

Bán tại chỗ, khách tự đến, tự chọn, trả tiền rồi mang đi. Bán online, tiệm gánh thêm bốn việc mà trước đây không có: trả lời tin nhắn, đóng gói, gửi hàng và xử lý đơn trả về. Mỗi việc nhỏ, nhưng cộng lại thành vài giờ mỗi ngày, và thường rơi đúng vào giờ khách tại quầy đông nhất.

Chuyện thứ hai là lãi mỗi đơn. Ở quầy, một túi hàng lãi ba mươi nghìn là ba mươi nghìn. Online, cùng túi đó phải trừ phí kênh, túi hộp, băng keo, phần phí giao hàng tiệm tự chịu nếu có miễn phí giao, và tiền hàng hỏng, hàng hoàn. Nhiều tiệm sau vài tháng nhìn doanh thu tăng mà tiền cuối tháng không tăng, vì chưa bao giờ tính lại lãi thật của từng đơn.

Chuyện thứ ba là giá. Khách online so giá rất nhanh, nên tiệm dễ bị kéo vào giảm giá để có đơn. Nếu giá online thấp hơn giá quầy, khách quen ở quầy sớm muộn cũng biết. Nên quyết từ đầu: giá online bằng giá quầy, phí giao khách chịu, hoặc giá online cao hơn một chút để bù đóng gói.

Ví dụ giả định: tiệm đồ khô ở Huế

Chị Hạnh (tên giả định) có tiệm đồ khô gần chợ ở Huế: tôm khô, mực khô, mè xửng, ruốc. Khách tại chỗ gồm người địa phương và khách du lịch mua làm quà. Nhiều khách du lịch về nhà nhắn hỏi mua lại, chị trả lời lúc rảnh lúc không, gửi xe khách lúc được lúc mất.

Thay vì mở gian hàng ở nhiều nơi, chị chọn một kênh duy nhất: nhận đơn qua tin nhắn từ khách đã từng mua, gửi qua một đơn vị giao hàng cố định. Mỗi khách mua tại quầy được kẹp một tấm thiệp nhỏ ghi cách nhắn đặt lại. Ví dụ sau tám tuần: trung bình 22 đơn mỗi tuần, giá trị bình quân 380 nghìn đồng mỗi đơn, lãi gộp trên hàng khoảng 30%, tức 114 nghìn; trừ đóng gói 12 nghìn và phần giao hàng tiệm chịu 15 nghìn, còn 87 nghìn mỗi đơn. Thời gian bỏ ra khoảng tám giờ mỗi tuần.

Với những con số giả định này, kênh online mang về chừng 1,9 triệu đồng lãi mỗi tuần cho tám giờ làm, tức hơn 200 nghìn mỗi giờ — đủ đáng để giữ. Chị quyết định chưa mở thêm kênh nào, mà thuê thêm một người bán thời gian buổi chiều để lo đóng gói, giữ chất lượng phục vụ ở quầy.

Chọn kênh đầu tiên theo khách bạn đang có

Các kênh dưới đây gọi theo loại, không theo tên. Câu hỏi để chọn: khách hiện tại của tiệm đã quen mua theo cách nào?

Loại kênhHợp với tiệm nàoViệc phải gánh thêmRủi ro chính
Tin nhắn với khách quenTiệm có khách quay lại, khách ở xa muốn mua lạiTrả lời tin, ghi đơn tay, gửi hàngPhụ thuộc người trả lời; đơn không đều
Gian hàng trên sàn thương mại điện tửHàng đóng gói chuẩn, giá rõ, khách tìm theo tên hàngẢnh, mô tả, quản lý tồn, xử lý hoàn trảPhí và chính sách sàn đổi; cạnh tranh giá gắt
Ứng dụng giao đồ ăn, giao hàng nhanhHàng bán theo bữa, theo nhu cầu tức thời trong bán kính gầnChuẩn bị đơn nhanh, bao bì giữ hàngPhần chiết khấu cao, giờ cao điểm rối quầy
Đặt trước rồi đến lấyTiệm có hàng làm theo mẻ, khách gầnNhận đơn, hẹn giờKhách không đến lấy
Bán qua người bán lại, cộng tác viênHàng có lãi gộp đủ để chiaChính sách giá sỉ, đối soátGiá bị phá; khó kiểm người bán lại

Tiệm chị Hạnh chọn dòng đầu vì khách du lịch đã mua thử tại quầy, đã tin hàng. Một tiệm tạp hoá bán hàng tiêu dùng thông thường thì dòng đầu ít tác dụng, dòng "giao hàng nhanh trong bán kính gần" có lẽ hợp hơn. Không có kênh nào đúng cho mọi tiệm.

Thử tám tuần: làm gì từng chặng

Viết ba con số đo lên giấy trước ngày bắt đầu: số đơn mỗi tuần, lãi còn lại mỗi đơn, số giờ công mỗi tuần. Rồi chạy theo bốn chặng:

  1. Tuần 1–2: chọn tối đa hai mươi mặt hàng bán online, là những thứ dễ đóng gói, ít vỡ, ít hư. Cố định giá, phí giao và cách nhận tiền.
  2. Tuần 3–4: ghi mọi đơn vào một cuốn sổ hoặc bảng tính riêng: ngày, hàng, tiền, phí giao, có hoàn hay không. Ghi luôn số phút trả lời và đóng gói.
  3. Tuần 5–6: tính lãi thật mỗi đơn; bỏ những mặt hàng hay hỏng, hay bị trả về hoặc lãi dưới mức chịu được.
  4. Tuần 7–8: hỏi lại mười khách đã mua online: vì sao mua, có mua lại không, điều gì làm họ khó chịu. Ghi nguyên câu khách nói.
  5. Cuối tuần 8: so ba con số với mức đặt ra lúc đầu và chọn một trong ba hướng — mở rộng, giữ nguyên, dừng.

Tám tuần không phải con số thần kỳ; nó chỉ đủ dài để qua được vài đợt cao thấp trong tháng và đủ ngắn để không ôm một việc lỗ quá lâu. Hàng theo mùa thì nên chọn tám tuần rơi vào mùa bán bình thường, không phải mùa cao điểm.

Lãi thật của một đơn online: những khoản hay quên

Phí kênh và phí thanh toán. Mỗi kênh thu theo một kiểu: phần trăm doanh thu, phí cố định mỗi đơn hoặc cả hai. Tính vào giá vốn của từng đơn, không tính gộp cuối tháng.

Bao bì và vật tư đóng gói. Túi, hộp, giấy chèn, băng keo, tem dán — vài nghìn mỗi đơn nhưng nhân với cả trăm đơn là một khoản rõ.

Phần phí giao hàng tiệm tự chịu. Nếu có miễn phí giao từ một mức nào đó, phần tiệm bù phải trừ vào lãi đơn đó.

Hàng hoàn và hàng hỏng. Đơn bị trả về mất phí giao hai chiều, có khi mất luôn hàng. Theo dõi tỉ lệ đơn hoàn của chính tiệm mình, đừng ước theo người khác.

Giờ công. Nếu chủ tự làm, vẫn nên quy ra tiền theo mức lương thuê một người. Kênh nào lãi mỗi giờ thấp hơn tiền thuê người thì thực ra đang lỗ công.

Cách tự kiểm nhanh. Lấy mười đơn gần nhất, viết mỗi đơn một dòng: tiền khách trả, trừ giá vốn hàng, trừ phí kênh, trừ bao bì, trừ phần giao hàng tiệm chịu. Ví dụ một đơn 250 nghìn, giá vốn 175 nghìn, phí kênh 15 nghìn, bao bì 8 nghìn, tiệm bù giao 20 nghìn thì chỉ còn 32 nghìn, chưa tính giờ công. Nếu mười dòng đều ra số dương và đủ lớn, kênh đang sống; nếu vài dòng âm, xem lại mặt hàng hoặc mức miễn phí giao.

Việc chưa cần làm trong tám tuần đầu, và dấu hiệu nên dừng

Chưa cần làm trang web riêng. Tốn tiền, tốn công, mà chưa biết khách có mua online hay không.

Chưa cần chạy quảng cáo trả tiền. Bắt đầu từ khách quen trước; khách quen không mua lại online thì quảng cáo kéo người lạ càng khó.

Chưa cần nhập thêm hàng riêng cho online. Dùng hàng đang có, tránh ôm tồn kho cho một kênh chưa chứng minh được.

Dừng khi lãi mỗi giờ thấp hơn tiền thuê người. Hoặc khi khách tại quầy bắt đầu phàn nàn phải chờ vì nhân viên bận đóng gói — mất khách quầy để có khách online là đổi lỗ.

Dừng khi phải giảm giá dưới giá quầy mới có đơn. Lúc đó kênh này không hợp với hàng của tiệm, hoặc với cách tiệm định giá. Đổi kênh khác hoặc quay về làm tốt quầy.

Dừng khi một người phải trực tin nhắn tới khuya. Kênh nhắn tin dễ biến chủ tiệm thành người trực máy cả ngày lẫn đêm. Nếu sau tám tuần vẫn phải trả lời tới mười một giờ đêm mới giữ được đơn, hãy đặt giờ nhận đơn cố định và chấp nhận mất một phần đơn, hoặc coi đó là dấu hiệu kênh này tốn sức hơn mức tiệm chịu được.

Câu chủ tiệm nên tự hỏi trước ngày bắt đầu

Năm câu dưới đây nên trả lời bằng chữ trên giấy, không trả lời trong đầu. Câu nào chưa trả lời được thì đó chính là việc phải làm trong tuần đầu.

  • Ai trong tiệm sẽ trả lời tin nhắn, và trả lời trong khung giờ nào? Nếu câu trả lời là "ai rảnh thì trả lời", đơn sẽ rơi rớt đúng lúc đông khách.
  • Hàng gửi đi bị vỡ, bị ẩm, bị giao chậm thì tiệm xử lý thế nào: gửi lại, hoàn tiền hay chia đôi với đơn vị giao? Viết sẵn một câu trả lời mẫu cho khách.
  • Tiền nhận về đâu và ai đối chiếu? Tiền chuyển khoản lẫn với tiền bán quầy thì cuối tháng không biết kênh online đóng góp bao nhiêu.
  • Nếu tám tuần sau phải dừng, tiệm mất gì? Ít khi mất nhiều, vì chưa đầu tư lớn; nhưng nên biết trước để khỏi tiếc mà kéo dài.
  • Khách quen ở quầy được gì từ kênh mới? Một kênh online tốt thường phục vụ chính khách cũ khi họ không tiện ghé, chứ không chỉ để tìm người lạ.

Trả lời xong năm câu này, nhiều tiệm nhận ra việc khó nhất không nằm ở kỹ thuật mà ở chuyện phân người và giờ. Đó cũng là lý do bài này khuyên bắt đầu bằng một kênh: một kênh thì còn sắp người được, ba kênh cùng lúc thì không.

Câu hỏi thường gặp

Tiệm nhỏ có nên mở nhiều kênh bán online cùng lúc không?

Không nên. Mở nhiều kênh cùng lúc thì không biết kênh nào có lời, việc trả lời và đóng gói dồn lên một người. Nên chọn một kênh hợp với khách hiện có, thử tám tuần với ba con số đo rồi mới tính thêm.

Giá bán online nên bằng hay thấp hơn giá tại quầy?

Nên quyết rõ từ đầu và giữ nhất quán. Giá online thấp hơn giá quầy dễ làm khách quen ở quầy khó chịu khi biết. Nhiều tiệm giữ giá bằng nhau và để khách chịu phí giao, hoặc cộng thêm chút phí đóng gói.

Làm sao biết bán online có thật sự lời không?

Tính lãi từng đơn sau khi trừ phí kênh, bao bì, phần phí giao tiệm chịu và hàng hoàn, rồi chia cho số giờ công bỏ ra. Nếu lãi mỗi giờ thấp hơn tiền thuê một người làm thì kênh đó đang lỗ công.

Mặt hàng nào nên đưa lên bán online trước?

Nên bắt đầu bằng khoảng hai mươi mặt hàng dễ đóng gói, ít vỡ, ít hư, giá rõ và đã bán chạy tại quầy. Hàng dễ hỏng, cồng kềnh hay phải tư vấn nhiều thì để sau khi đã quen cách vận hành.

Có cần thuê người riêng cho việc bán online không?

Trong tám tuần thử thì chưa cần, nhưng phải ghi lại số giờ thật bỏ ra. Nếu kênh có lời và việc đóng gói bắt đầu làm khách tại quầy phải chờ, lúc đó thuê một người bán thời gian là hợp lý.

Khi nào nên dừng kênh bán online?

Nên dừng khi lãi mỗi giờ thấp hơn tiền thuê người, khi phải giảm giá dưới giá quầy mới có đơn, hoặc khi khách tại quầy bắt đầu bỏ đi vì phải chờ. Dừng một kênh thử không phải thất bại, mà là đã có câu trả lời.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138