SachLuoc.comSách Lược
Tiền và dòng tiền trước quyết định lớn

Khi nào tiệm nhỏ cần nhờ kế toán: 7 dấu hiệu và ba cách thuê để chọn

Bảy dấu hiệu cho thấy tiệm, xưởng nhỏ nên nhờ kế toán, ba cách thuê từ hỏi theo vụ đến người làm riêng, chuẩn bị gì trước buổi gặp và việc chủ vẫn phải tự làm.

Small garment workshop owner in Vietnam sitting across a table from an accountant, stacks of blank folders between them, sewing machines blurred behind, side angle, daylight

Tiệm nhỏ nên nhờ kế toán khi sổ sách bắt đầu ảnh hưởng tới quyết định hoặc nghĩa vụ: khi bạn không còn trả lời được tiệm lời bao nhiêu, khi có khách lớn đòi hoá đơn, khi thuê người theo hợp đồng, khi đổi cách đăng ký kinh doanh, hay khi chuẩn bị một quyết định lớn về tiền. Không phải tiệm nào cũng cần người làm riêng; nhiều tiệm chỉ cần hỏi theo từng vụ hoặc thuê dịch vụ theo tháng.

Bài này liệt kê bảy dấu hiệu cụ thể, so ba cách nhờ kế toán theo mức độ cam kết, đi qua ví dụ giả định ở một xưởng may nhỏ tại Hưng Yên, rồi chỉ ra những việc cần chuẩn bị, câu nên hỏi khi chọn người và những việc chủ vẫn phải tự làm. Các quy định cụ thể thay đổi theo thời gian và theo cách tiệm đăng ký, nên mọi chỗ đụng tới nghĩa vụ, bài chỉ nêu nguyên tắc.

Kế toán làm được gì cho chủ tiệm, và không làm được gì

Nhiều chủ tiệm nghĩ kế toán chỉ là người lo giấy tờ thuế, nên chỉ tìm đến khi có giấy báo hay khi sắp tới hạn nộp. Đó là một phần, nhưng phần có ích cho quyết định nằm ở chỗ khác: kế toán biết sắp xếp tiền vào ra thành những con số đọc được, biết khoản nào là chi phí của tiệm, khoản nào là tiền nhà, khoản nào là tiền người khác đang tạm nằm trong ví mình như tiền cọc, tiền nợ nhà cung cấp. Có một người như vậy nhìn qua sổ vài lần mỗi năm, nhiều chủ tiệm mới thấy tiệm lời ít hơn hoặc nhiều hơn mình tưởng.

Kế toán cũng giúp bạn tránh những lỗi về nghĩa vụ mà khi phát hiện thì đã muộn, như kê khai sai kỳ, thiếu chứng từ cho khoản chi lớn, hợp đồng lao động không khớp với cách trả lương. Những chuyện này không làm tiệm lỗ ngay nhưng có thể thành khoản phạt hay khoản phải truy nộp.

Có những thứ kế toán không làm thay được. Họ không biết khách nào sắp bỏ đi, mùa nào tiệm vắng, nhà cung cấp nào hay giao trễ. Họ không quyết thay bạn có nên mở rộng hay không. Nếu bạn đưa cho kế toán một túi hoá đơn lộn xộn mỗi quý và không bao giờ hỏi gì, bạn chỉ đang mua dịch vụ nộp hồ sơ, không phải mua một cái nhìn rõ hơn về tiệm.

Bảy dấu hiệu nên nhờ kế toán

Không trả lời được tháng trước lời bao nhiêu. Nếu phải đoán, hoặc mỗi lần tính một con số khác, sổ đã vượt quá sức tự làm của bạn.

Có khách lớn đòi hoá đơn, hợp đồng. Bán cho doanh nghiệp, trường học, cơ quan thường kéo theo yêu cầu về hoá đơn và chứng từ. Làm sai từ đầu thì sửa rất mệt, và khách lớn thường không chờ bạn sửa xong mới trả tiền mà sẽ giữ tiền lại.

Bắt đầu thuê người theo hợp đồng. Lương, các khoản đóng theo quy định, thuế thu nhập của người lao động là phần dễ sai nhất với tiệm mới thuê người lần đầu.

Tính chuyện đổi cách đăng ký kinh doanh. Từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, hay ngược lại, kéo theo thay đổi về sổ sách và nghĩa vụ. Nên hỏi trước khi quyết, không phải sau.

Sắp có một quyết định lớn về tiền. Mua máy, mở điểm thứ hai, nhận đơn lớn trả chậm, có người góp vốn. Kế toán giúp bạn dựng con số và chỉ ra chỗ mình bỏ sót.

Nhận được thông báo của cơ quan thuế mà không hiểu. Đừng tự đoán. Một buổi hỏi kế toán thường rẻ hơn nhiều so với trả lời sai.

Mỗi tháng bạn mất hơn một hai buổi cho sổ sách. Thời gian của chủ là thứ đắt nhất của tiệm nhỏ. Nếu sổ sách chiếm thời gian mà đáng lẽ dùng để bán hàng, tìm khách, coi thợ, đã đến lúc san việc.

Ba cách nhờ kế toán, từ nhẹ đến nặng

Không cần chọn ngay cách nặng nhất. Phần lớn tiệm nhỏ bắt đầu từ cách thứ nhất hoặc thứ hai, chuyển lên khi tiệm lớn hơn.

Cách nhờHợp với tiệm nàoĐiểm mạnhĐiểm cần để ý
Hỏi theo vụ việcTiệm tự ghi sổ được, chỉ vướng một chuyện cụ thểÍt cam kết, trả theo lầnNgười hỏi phải chuẩn bị kỹ; không ai theo dõi sổ liên tục
Dịch vụ kế toán theo tháng hoặc quýTiệm có hoá đơn, có người làm, có nghĩa vụ định kỳCó người lo hạn nộp, kê khai đều đặnDễ thành gửi giấy rồi quên; phải hỏi để hiểu số
Người làm kế toán riêng, toàn hoặc bán thời gianTiệm nhiều giao dịch mỗi ngày, nhiều kho, nhiều điểmSố liệu cập nhật hằng ngày, kiểm soát chặt hơnChi phí cố định cao hơn; cần người đáng tin và cách kiểm lại

Mức phí của từng cách khác nhau tuỳ khu vực và khối lượng việc, nên hỏi hai ba nơi và so trên cùng một danh sách việc. Điều quan trọng hơn mức phí là người đó có chịu giải thích cho bạn hiểu con số không.

Ví dụ xưởng may nhỏ ở Hưng Yên

Ví dụ giả định: xưởng may của chị Duyên ở Hưng Yên có tám thợ, nhận gia công áo cho vài cửa hàng. Suốt ba năm chị tự ghi sổ bằng một cuốn vở, cuối quý nhờ người quen nộp hồ sơ. Năm nay một công ty may lớn hơn đề nghị giao đơn đều mỗi tháng, đổi lại xưởng phải xuất hoá đơn và ký hợp đồng có điều khoản phạt giao trễ. Cùng lúc, chị muốn ký hợp đồng lao động chính thức với năm thợ lâu năm.

Ba việc dồn lại một lúc: hoá đơn, hợp đồng với khách, hợp đồng lao động. Mỗi việc chị đều có thể tự tìm hiểu, nhưng sai một chỗ thì hậu quả kéo dài. Chị chọn cách đi từng bậc. Trước hết, chị trả phí cho một buổi tư vấn theo vụ việc để hỏi xưởng nên đăng ký và kê khai thế nào khi nhận đơn đều có hoá đơn. Sau buổi đó, chị biết mình cần dịch vụ kế toán theo tháng, vì số chứng từ sẽ tăng nhiều.

Phần hợp đồng với công ty khách, chị nhờ kế toán xem phần thanh toán và hoá đơn, còn phần điều khoản phạt và trách nhiệm thì nhờ thêm một luật sư đọc trước khi ký, vì đó không phải việc của kế toán. Chị giữ cuốn vở cũ, nhưng giờ ghi theo mẫu kế toán gợi ý để cuối tháng gửi đi cho nhanh. Điều chị nói mình học được nhiều nhất: kế toán hỏi lại những khoản chị chưa từng nghĩ là chi phí, như tiền điện máy may chạy ca đêm.

Chị cũng làm một việc nhỏ mà về sau thấy có ích: sau mỗi buổi gặp, chị ghi lại ba dòng, kế toán đã nói gì, mình phải làm gì, hạn ngày nào. Sau nửa năm, mấy trang ghi chép đó thành sổ tay riêng của xưởng, đến khi đổi người làm dịch vụ, chị chỉ việc đưa cho người mới đọc là họ nắm được xưởng đang ở đâu.

Chuẩn bị gì trước buổi gặp kế toán

Buổi gặp đầu tiên quyết định bạn có được tư vấn đúng không. Mang theo hoặc gửi trước:

  • Giấy đăng ký kinh doanh và các giấy tờ thuế đã có.
  • Sổ thu chi ba đến sáu tháng gần nhất, dù ghi tay hay lộn xộn.
  • Danh sách khách lớn, nhà cung cấp chính, ai trả trước, ai trả sau.
  • Danh sách người làm, cách đang trả lương, có hợp đồng hay chưa.
  • Các thông báo, giấy tờ nhận được từ cơ quan thuế hay cơ quan khác.
  • Một tờ giấy ghi rõ câu hỏi, ví dụ: nếu nhận đơn có hoá đơn thì phải thay đổi gì, chi phí sổ sách thêm bao nhiêu mỗi tháng.

Câu hỏi càng cụ thể, câu trả lời càng có ích. Hỏi chung chung kiểu tiệm mình có vấn đề gì không thường nhận lại câu trả lời chung chung. Đừng ngại mang sổ lộn xộn; kế toán gặp nhiều tiệm như vậy, và sổ thật dù xấu vẫn tốt hơn sổ được chép lại cho đẹp mà thiếu khoản.

Câu nên hỏi khi chọn người hay chọn dịch vụ

Trước khi chốt, hỏi những câu sau và nghe cách họ trả lời:

  • Đã làm cho tiệm hay xưởng cùng loại với mình chưa, vướng gì hay gặp nhất?
  • Mỗi tháng mình phải gửi những gì, vào ngày nào, theo mẫu nào?
  • Phí đã gồm những việc gì, việc nào tính thêm?
  • Khi có thông báo từ cơ quan thuế, ai trả lời, trong bao lâu?
  • Cuối tháng hay cuối quý có gửi cho mình một bảng tóm tắt dễ đọc không?
  • Nếu thôi dịch vụ, sổ sách và chứng từ được bàn giao lại thế nào?

Câu cuối hay bị quên nhất mà lại quan trọng. Sổ sách là của tiệm, không phải của người làm dịch vụ. Thoả thuận rõ từ đầu về việc bàn giao giúp bạn đổi người khi cần mà không mất dữ liệu. Ngoài nội dung câu trả lời, để ý cách trả lời: người giải thích bằng lời dễ hiểu, chịu hỏi lại về cách tiệm bạn làm ăn thường là người sẽ giúp bạn đọc được số; người chỉ nói mọi thứ cứ để họ lo thì bạn sẽ khó hiểu tiệm mình hơn.

Việc chủ vẫn phải tự làm dù đã thuê kế toán

Giữ chứng từ gốc đầy đủ và đúng lúc. Kế toán chỉ làm được với thứ bạn đưa. Hoá đơn mất, phiếu chi không ghi, chuyển khoản không ghi nội dung đều thành lỗ hổng mà cuối kỳ không ai lấp được.

Đọc bảng tóm tắt và hỏi lại. Mỗi tháng dành mười lăm phút đọc con số kế toán gửi. Con số nào lạ, hỏi ngay. Đó là cách duy nhất để sổ sách phục vụ quyết định thay vì chỉ phục vụ việc nộp hồ sơ.

Ký và chịu trách nhiệm. Hồ sơ nộp đi mang tên tiệm và tên chủ. Thuê người làm không có nghĩa là giao luôn trách nhiệm; bạn vẫn cần hiểu đại ý mình đang ký gì.

Ra quyết định. Kế toán cho số, bạn quyết. Một kế toán tốt sẽ chỉ ra rủi ro, nhưng chuyện có mở rộng, có nhận đơn, có thuê thêm người là việc của chủ tiệm, dựa trên những thứ mà sổ sách không ghi được như khách, thợ, thị trường quanh mình.

Câu hỏi thường gặp

Hộ kinh doanh nhỏ có bắt buộc phải thuê kế toán không?

Nghĩa vụ sổ sách và kê khai khác nhau tuỳ cách hộ kinh doanh đăng ký và nộp thuế, và quy định có thể thay đổi. Nên hỏi cơ quan thuế nơi đăng ký hoặc một kế toán để biết tiệm mình cần làm gì, rồi mới quyết có thuê hay tự làm.

Thuê dịch vụ kế toán theo tháng có đủ thay cho người làm riêng không?

Với phần lớn tiệm và xưởng nhỏ, dịch vụ theo tháng là đủ để lo kê khai và sổ sách định kỳ. Khi số giao dịch mỗi ngày lớn, có nhiều kho hay nhiều điểm bán, cần người cập nhật hằng ngày thì mới nên tính tới người làm riêng.

Có nên nhờ người quen làm kế toán cho tiệm không?

Được nếu người đó có chuyên môn và hai bên thoả thuận rõ việc, phí, cách bàn giao như với người ngoài. Điều hay xảy ra là vì nể nhau nên không hỏi, không kiểm, đến khi có sai sót thì vừa mất tiền vừa khó nói chuyện.

Kế toán có tư vấn được chuyện hợp đồng với khách không?

Kế toán xem được phần thanh toán, hoá đơn, thuế trong hợp đồng. Phần điều khoản trách nhiệm, phạt vi phạm, tranh chấp thuộc về luật sư. Với hợp đồng giá trị lớn, nên nhờ cả hai xem trước khi ký.

Tiệm mới mở có cần kế toán ngay từ đầu không?

Không nhất thiết thuê thường xuyên ngay, nhưng nên có một buổi hỏi kế toán trước khi mở để biết cách ghi sổ, giữ chứng từ và các kỳ nghĩa vụ. Làm đúng từ đầu dễ hơn nhiều so với sửa lại sau một năm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138