SachLuoc.comSách Lược
Khi chi phí tăng

Hoá đơn điện của tiệm tăng vọt: tìm khoản ăn điện và chọn cắt chỗ nào

Tiền điện tiệm tăng mạnh thì trước hết phân biệt do giá hay do dùng nhiều hơn, rồi xếp thiết bị theo mức ăn điện để chọn chỗ cắt mà khách không thấy khác.

Vietnamese pastry shop owner opening a large commercial oven at dawn in a small bakery kitchen, steam and warm glow on her arms, face turned away, close medium shot

Khi hoá đơn điện của tiệm tăng vọt, việc đầu tiên là phân biệt tăng do giá điện hay do tiệm dùng nhiều hơn, bằng cách so số điện tiêu thụ chứ không so số tiền. Sau đó xếp thiết bị theo mức ăn điện, cắt trước ở những chỗ khách không nhìn thấy, và chỉ thay thiết bị khi tính ra thời gian hoàn vốn ngắn hơn tuổi thọ còn lại.

Nhiều chủ tiệm phản ứng bằng cách tắt bớt đèn, tắt máy lạnh khu khách ngồi, trong khi khoản ăn điện thật nằm ở lò, tủ đông hay tủ trưng bày chạy suốt đêm. Bài này đi qua cách đọc, cách lập danh sách và cách chọn, minh hoạ bằng một tiệm bánh ngọt giả định.

Tăng do giá hay do dùng nhiều hơn: phân biệt trước

So số điện tiêu thụ, không so tiền. Lấy hoá đơn ba tháng gần nhất và cùng kỳ năm trước, ghi số điện tiêu thụ từng tháng. Nếu số điện gần như không đổi mà tiền tăng, nguyên nhân là giá điện hoặc cách tính giá. Nếu số điện tăng, nguyên nhân nằm trong tiệm.

Nhìn theo mùa. Tháng nắng nóng máy lạnh và tủ lạnh chạy nặng hơn hẳn. So tháng này với tháng trước có thể gây hiểu nhầm; so với cùng tháng năm ngoái mới công bằng.

Nhớ lại những gì đã thay đổi. Có mua thêm tủ, thêm lò không, có kéo dài giờ mở cửa không, có thêm một mẻ nướng buổi chiều không. Một thay đổi nhỏ trong cách làm có thể đẩy số điện lên đáng kể mà chủ không để ý.

Hỏi điện lực về cách tính giá của tiệm. Cách tính giá điện cho kinh doanh có thể khác điện sinh hoạt, và có loại công tơ tính theo khung giờ. Nếu không chắc tiệm đang được tính theo cách nào, hỏi thẳng đơn vị điện lực quản lý; câu trả lời quyết định việc dời giờ chạy máy có lợi hay không.

Ví dụ: tiệm bánh ngọt ở Đà Nẵng

Ví dụ giả định: chị Hoa mở tiệm bánh ngọt nhỏ ở Đà Nẵng, có một lò nướng lớn, một lò nhỏ, hai tủ mát trưng bày bánh kem, một tủ đông chứa nguyên liệu, máy đánh bột, hai máy lạnh cho khu khách và khu làm bánh. Tiền điện trước đây khoảng 7 triệu một tháng (ví dụ), mùa hè vừa rồi lên gần 11 triệu.

Chị so số điện và thấy tiêu thụ tăng khoảng 40% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá điện chỉ nhích nhẹ. Vậy phần lớn nằm trong tiệm. Nhớ lại thì từ đầu năm tiệm thêm một tủ mát trưng bày thứ hai đặt sát cửa kính, nắng chiều chiếu thẳng vào, và mở thêm mẻ nướng thứ ba lúc ba giờ chiều để có bánh nóng cho khách tan làm.

Hai thay đổi đó nghe nhỏ, nhưng tủ mát đặt chỗ nắng phải chạy gần như liên tục, còn mẻ nướng chiều làm lò bật đúng lúc máy lạnh đang chạy mạnh nhất. Chị chưa cần mua thiết bị gì mới, chỉ cần nhìn lại cách sắp xếp.

Bài học từ ví dụ: trước khi nghĩ tới tăng giá bánh hay thay tủ mới, hãy liệt kê mọi thay đổi trong cách vận hành từ cùng kỳ năm trước. Phần lớn tiệm sẽ tìm ra ít nhất một hai thay đổi như vậy, và sửa chúng gần như không tốn tiền.

Lập danh sách thiết bị và xếp theo mức ăn điện

Đi một vòng tiệm, ghi từng thiết bị. Công suất thường ghi trên thân máy hoặc sách hướng dẫn. Giờ chạy ước theo thực tế, với tủ lạnh thì máy nén không chạy liên tục nên ghi khoảng.

Thiết bịCông suất ghi trên máyGiờ chạy mỗi ngàyĂn điện tương đốiKhách có thấy nếu cắt?
Lò nướng lớnLớn5 đến 6 giờRất caoCó nếu thiếu bánh
Tủ mát trưng bày (hai tủ)Trung bìnhCả ngày đêmCaoCó, nếu tắt khi đang bán
Tủ đông nguyên liệuTrung bìnhCả ngày đêmTrung bìnhKhông
Máy lạnh khu làm bánhTrung bình10 giờCaoKhông
Máy lạnh khu kháchTrung bình8 giờTrung bìnhCó
Đèn, máy đánh bột, quạtNhỏKhác nhauThấpMột phần

Không cần tính chính xác từng số. Mục đích là xếp hạng: thấy rõ ba bốn thiết bị đứng đầu, và cột cuối cho biết cắt ở đâu mà khách không nhận ra. Trong ví dụ, tủ mát, lò và máy lạnh khu làm bánh là ba chỗ cần xem trước; đèn và quạt gần như không đáng bận tâm.

Cắt ở đâu mà khách không thấy khác

Dời tủ mát khỏi chỗ nắng. Tủ trưng bày đặt sát kính có nắng chiếu phải làm việc gấp mấy lần. Dời vào trong hoặc che nắng phía ngoài là việc không tốn tiền mà giảm điện rõ rệt. Kiểm tra thêm gioăng cửa tủ, gioăng hở làm hơi lạnh thoát ra suốt ngày.

Gộp mẻ nướng. Mỗi lần bật lò phải làm nóng lại từ đầu. Thay vì ba mẻ rời rạc, gộp lại thành hai mẻ liền nhau để tận dụng nhiệt. Bánh cần ra lò chiều thì nướng ngay sau mẻ trưa khi lò còn nóng, hoặc chọn loại bánh hâm lại vẫn ngon.

Sắp giờ chạy máy lớn tránh chồng nhau. Lò và máy lạnh khu làm bánh chạy cùng lúc thì máy lạnh phải gánh thêm nhiệt của lò. Nếu được, nướng vào buổi sáng sớm khi trời mát, và chỉ bật máy lạnh khu làm bánh khi lò đã tắt.

Sắp lại tủ đông. Tủ đông đầy vừa phải giữ lạnh tốt hơn tủ trống, nhưng nhét quá chật thì hơi lạnh không lưu thông. Xả đá định kỳ, bỏ hàng tồn lâu, giữ tủ ở chỗ thoáng, cách tường một khoảng.

Khi nào nên thay thiết bị: tính thời gian hoàn vốn

Thay tủ mát hay máy lạnh tiết kiệm điện tốn tiền một lần. Làm theo các bước sau trước khi mua:

  1. Ước tiền điện tháng mà thiết bị cũ đang ăn, dựa vào danh sách ở trên và hoá đơn.
  2. Hỏi người bán hoặc xem thông số để ước thiết bị mới ăn điện bao nhiêu, rồi tính tiền tiết kiệm mỗi tháng.
  3. Lấy giá mua thiết bị mới trừ đi tiền bán lại thiết bị cũ, chia cho tiền tiết kiệm mỗi tháng, ra số tháng hoàn vốn.
  4. So số tháng hoàn vốn với tuổi thọ còn lại của thiết bị cũ và tuổi thọ của thiết bị mới.
  5. Chỉ mua khi số tháng hoàn vốn ngắn rõ rệt và tiền mặt đủ dư sau khi trừ quỹ dự phòng của tiệm.

Ví dụ: một tủ mát mới giá 25 triệu, bán lại tủ cũ được 5 triệu, tiết kiệm khoảng 600 nghìn tiền điện mỗi tháng. Thời gian hoàn vốn khoảng 33 tháng, gần ba năm. Nếu tủ cũ còn chạy tốt và chỉ cần thay gioăng, thay chưa đáng. Nếu tủ cũ hay hỏng, phải sửa nhiều lần một năm, phép tính sẽ khác.

Những chỗ hay sai khi cắt tiền điện

Tắt máy lạnh khu khách trước tiên. Đây là chỗ khách cảm nhận rõ nhất, lại thường không phải khoản ăn điện lớn nhất. Khách thấy nóng thì ngồi ít đi, mua ít đi, phần tiền điện tiết kiệm được không bù nổi doanh thu mất.

Tắt tủ trưng bày ban đêm khi còn bánh kem. Bánh kem cần giữ lạnh liên tục. Tắt tủ để tiết kiệm vài nghìn đồng mỗi đêm có thể làm hỏng cả mẻ bánh, chưa kể rủi ro cho sức khoẻ khách. Nếu muốn tắt, phải dồn bánh vào tủ khác trước.

Mua thiết bị mới theo lời quảng cáo. Con số tiết kiệm trên quảng cáo thường đo trong điều kiện lý tưởng. Tính bằng con số thực tế của tiệm mình, với giờ chạy và vị trí đặt thật.

Đẩy hết tiền điện tăng vào giá bánh. Tiền điện thường chỉ là một phần nhỏ trong giá vốn bánh. Tăng giá vì tiền điện mà chưa sắp xếp lại cách chạy máy là để khách chịu thay cho sự lãng phí của tiệm. Chỉ tính vào giá phần còn lại sau khi đã cắt hết chỗ cắt được.

Thói quen đóng mở cửa: giao cho người cụ thể

Phần lớn điện lãng phí nằm ở những việc nhỏ lặp lại mỗi ngày mà không ai chịu trách nhiệm. Viết một danh sách ngắn, giao cho người mở cửa và người đóng cửa:

  • Sáng: chỉ bật lò khi bột đã sẵn sàng, không bật lò chờ người.
  • Sáng: bật máy lạnh khu khách khi có khách đầu tiên hoặc khi trời bắt đầu nóng, không bật từ lúc mở cửa.
  • Trưa: kiểm tra cửa tủ mát, tủ đông có đóng kín không sau giờ cao điểm lấy hàng.
  • Chiều: tắt lò ngay sau mẻ cuối, không để chế độ giữ nhiệt nếu không cần.
  • Tối: dồn bánh còn lại vào ít tủ nhất có thể, tắt tủ trống sau khi lau khô.
  • Tối: rút phích những máy không cần chạy qua đêm như máy đánh bột, máy pha, bình nước nóng.
  • Cuối tuần: vệ sinh lưới lọc máy lạnh, kiểm tra gioăng cửa tủ.

Danh sách này không tốn đồng nào nhưng chỉ hiệu quả khi có người cụ thể chịu trách nhiệm. Giao cho “mọi người cùng để ý” thì sau một tuần không ai để ý. Ghi tên người phụ trách ngay đầu danh sách và nhắc lại trong buổi họp ngắn đầu tuần.

Tự kiểm: đọc công tơ mỗi tuần thay vì chờ hoá đơn

Chờ hoá đơn cuối tháng thì đã quá muộn để biết thay đổi nào có tác dụng. Đọc công tơ hằng tuần giúp thấy kết quả gần như ngay:

  1. Chọn một giờ cố định, ví dụ tối Chủ nhật sau khi đóng cửa, ghi chỉ số công tơ vào sổ.
  2. Lấy chỉ số tuần này trừ tuần trước, ra số điện dùng trong tuần.
  3. Mỗi khi áp dụng một thay đổi, như dời tủ mát hay gộp mẻ nướng, ghi chú bên cạnh tuần đó.
  4. Sau hai ba tuần, so số điện trước và sau thay đổi, nhớ tính tới thời tiết nóng hay mát.
  5. Thay đổi nào không thấy tác dụng thì bỏ, để mọi người tập trung vào những việc có hiệu quả.

Với tiệm của chị Hoa, chỉ riêng dời tủ mát và gộp mẻ nướng, số điện hằng tuần giảm khoảng một phần năm sau ba tuần. Con số cụ thể ở tiệm bạn sẽ khác; điều quan trọng là bạn có số của chính mình để quyết bước tiếp theo, chứ không đoán.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết tiền điện tăng do giá hay do tiệm dùng nhiều hơn?

So số điện tiêu thụ trên hoá đơn qua các tháng, nhất là với cùng tháng năm trước. Nếu số điện gần như không đổi mà tiền tăng thì nguyên nhân là giá hoặc cách tính; nếu số điện tăng thì nguyên nhân nằm trong cách tiệm dùng điện.

Thiết bị nào trong tiệm thường ăn điện nhiều nhất?

Tuỳ loại tiệm, nhưng thường là thiết bị tạo nhiệt hoặc làm lạnh chạy lâu: lò nướng, bếp điện, tủ đông, tủ mát, máy lạnh. Đèn và quạt ăn ít hơn nhiều. Lập danh sách công suất và giờ chạy sẽ thấy rõ với tiệm mình.

Có nên thay toàn bộ thiết bị sang loại tiết kiệm điện không?

Không nên thay hàng loạt. Tính thời gian hoàn vốn cho từng thiết bị, ưu tiên thay cái cũ, hay hỏng, ăn điện nhiều nhất. Thiết bị còn tốt, chỉ cần bảo dưỡng như thay gioăng, vệ sinh dàn nóng thì thường chưa cần thay.

Dời giờ nướng sang sáng sớm có giảm được tiền điện không?

Có thể giảm vì trời mát thì máy lạnh không phải gánh thêm nhiệt của lò. Nếu tiệm dùng công tơ tính giá theo khung giờ, dời giờ còn có thể lợi về giá, nhưng nên hỏi đơn vị điện lực để biết chính xác tiệm đang được tính thế nào.

Tiền điện tăng có nên báo khách và tăng giá bánh không?

Chỉ nên tính vào giá phần còn lại sau khi đã cắt hết chỗ lãng phí. Tiền điện thường chiếm phần nhỏ trong giá vốn, nên nếu điều chỉnh giá thì nên gộp chung với các khoản chi phí khác chứ không tăng riêng vì tiền điện.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138