SachLuoc.comSách Lược
Khi bị cạnh tranh

Đối thủ mở ngay cạnh quán: 4 hướng đi và bảng cân nhắc trong tuần đầu

Quán bên cạnh vừa khai trương cùng loại hàng với bạn? Hai tuần đầu nên đếm gì, chọn giữa bốn hướng đi nào và tránh những phản ứng vội làm mất khách quen.

Middle-aged Vietnamese woman owner standing at the doorway of her small rice eatery at noon, glancing toward a newly opened shop next door, side view, soft daylight

Khi đối thủ mở ngay cạnh quán, việc đầu tiên không phải là giảm giá hay đổi món, mà là đếm cho đúng trong hai tuần, rồi chọn một trong bốn hướng: làm tốt hơn cái đang có, khác biệt rõ, né sang giờ hoặc nhóm khách khác, hoặc chia khách với bên kia. Hướng nào hợp tuỳ vào việc quán mình đang giữ khách bằng cái gì, chứ không tuỳ vào việc bên kia làm ồn đến đâu.

Tuần khai trương của quán mới gần như luôn đông, vì giảm giá, vì tò mò, vì bạn bè người quen đến ủng hộ. Con số của tuần đó không nói lên điều gì về ba tháng sau. Bài này đi qua những gì nên đếm, bốn hướng đi kèm cái giá của từng hướng, một bảng chấm điểm làm bằng giấy bút, và những phản ứng vội đã làm nhiều quán tự mất khách trước khi đối thủ kịp làm gì.

Tuần đầu tiên: vì sao đứng yên lại là nước đi đúng

Lấy một ví dụ giả định: chị Hạnh có quán cơm văn phòng trong một con ngõ gần khu cao ốc ở Hà Nội, mỗi trưa bán khoảng 150 suất (ví dụ), giá suất phổ biến 40 nghìn đồng. Sáng thứ Hai, mặt bằng sát vách treo bóng bay khai trương một quán cơm khác, tuần đầu giảm 30%. Trưa hôm đó quán chị Hạnh chỉ bán được 95 suất.

Phản xạ tự nhiên là giảm giá theo, hoặc thêm món, hoặc đứng trước cửa mời khách. Nhưng trong tuần khai trương, khách đi sang bên kia vì ba lý do nhất thời: rẻ hơn, mới lạ, và tò mò muốn thử. Cả ba đều nhạt dần sau hai đến ba tuần. Nếu quán mình phản ứng mạnh ngay lúc này, mình đang trả tiền thật cho một hiện tượng tạm.

Thứ quán mình cần giữ nguyên trong tuần đầu là chất lượng hằng ngày: cơm đúng giờ, món không hết sớm, thái độ với khách quen không đổi. Khách quen sang bên kia thử một hai bữa rồi quay lại là chuyện bình thường; họ chỉ không quay lại khi thấy quán cũ tự nhiên rối, đổi giá lung tung hoặc tỏ ra khó chịu. Việc chủ quán làm được ngay là ghi chép, không phải hành động.

Hai tuần đếm gì cho đủ để quyết

Một cuốn sổ và mười phút sau mỗi ca là đủ. Đếm những thứ này mỗi ngày, ghi cạnh nhau để so:

  1. Số suất hoặc số đơn mỗi ca, tách trưa và tối nếu có. So với trung bình bốn tuần trước khi đối thủ mở.
  2. Khách quen vắng mặt. Ghi tên hoặc đặc điểm của mười đến hai mươi khách quen nhất. Ai vắng mấy ngày liền thì đánh dấu.
  3. Khách quen quay lại. Người đã vắng rồi quay lại là tín hiệu quan trọng nhất trong hai tuần này.
  4. Giờ vắng đi. Khách giảm đều cả ca hay chỉ giảm đầu giờ, khi bên kia còn món mới nóng?
  5. Món bị thừa. Món nào bị bỏ lại nhiều hơn bình thường thì có thể đối thủ làm món đó hấp dẫn hơn.
  6. Điều khách tự nói. Không hỏi dồn, chỉ ghi lại những câu khách buông ra khi trả tiền.
  7. Bên kia làm gì sau khuyến mãi. Ngày hết giảm giá, giá của họ là bao nhiêu, quán còn đông không.

Sau mười bốn ngày, nhìn hai con số: doanh số tuần thứ hai so với tuần thứ nhất, và tỷ lệ khách quen đã quay lại. Nếu doanh số tuần hai hồi lên và phần lớn khách quen đã về, quán mình đang giữ khách bằng thứ bên kia chưa có, và hướng đúng thường là làm tốt hơn cái đang có. Nếu doanh số tiếp tục tụt sau khi bên kia hết khuyến mãi, đó mới là lúc nghĩ tới đổi.

Bốn hướng đi và cái giá của từng hướng

Không có hướng nào miễn phí. Bảng dưới để thấy mỗi hướng hợp khi nào và tốn gì, trước khi chọn:

HướngHợp khiTốn gìRủi ro chính
Làm tốt hơn cái đang cóKhách quen phần lớn đã quay lại; quán có điểm mạnh rõ (vị quen, nhanh, sạch)Công sức giữ đều chất lượng; ít tiềnChủ quán chủ quan, nghĩ không cần làm gì
Khác biệt rõHai quán đang bán gần như giống nhau; khách chọn theo giáThời gian thử món, đào tạo, có thể thêm nguyên liệuĐổi quá nhiều một lúc làm khách quen lạ lẫm
Né sang giờ hoặc nhóm khách khácBên kia mạnh ở ca trưa; quán mình có bếp rảnh buổi tối hoặc có quan hệ với văn phòngThêm giờ làm, thêm người hoặc thêm caPhân tán sức, ca cũ xuống chất lượng
Chia khách, bắt tayBên kia bán món khác hẳn, hai quán bổ trợ nhauThời gian nói chuyện, giữ chữ tínBên kia không giữ lời hoặc dần bán lấn sang món của mình

Với chị Hạnh, quán có điểm mạnh là món kho kiểu gia đình và cách nhớ khẩu vị khách quen. Quán mới bán món chiên xào nhiều dầu, giá rẻ hơn một chút. Hai quán không bán giống nhau hẳn, nên hướng thứ nhất kết hợp một chút hướng thứ ba (nhận đặt suất trước cho các văn phòng) hợp hơn là đua giá.

Bảng chấm điểm làm bằng giấy bút

Kẻ một bảng bốn cột cho bốn hướng, năm dòng cho năm câu hỏi dưới đây. Mỗi ô chấm từ 1 đến 3, rồi cộng cột:

  1. Quán mình có sẵn sức cho hướng này không? Người, bếp, thời gian của chủ. Có sẵn chấm 3, phải thuê thêm chấm 1.
  2. Khách quen có thích thay đổi này không? Hỏi thử ba bốn khách thân. Họ gật chấm 3, họ ngần ngừ chấm 1.
  3. Bên kia có dễ làm theo không? Cái gì đối thủ bắt chước trong một tuần thì chấm 1; cái gì cần thói quen, tay nghề hay quan hệ lâu năm thì chấm 3.
  4. Tiền bỏ ra có lấy lại được nếu sai không? Thử nhỏ, dừng được ngay chấm 3; mua sắm, sửa sang lớn chấm 1.
  5. Sau ba tháng, hướng này còn đứng được không? Hướng chỉ sống được khi đối thủ còn khuyến mãi thì chấm 1.

Hướng nào cao điểm nhất thì làm trước, nhưng chỉ làm một hướng chính và tối đa một việc phụ. Ghi lên đầu trang ngày bắt đầu và ngày sẽ xem lại, thường là sau sáu tuần. Bảng này không thần kỳ gì, cái lợi của nó là buộc chủ quán viết ra lý do, thay vì quyết theo cảm giác lúc thấy quán bên cạnh đông.

Những phản ứng vội hay làm quán tự mất khách

Giảm giá theo ngay ngày đầu. Đối thủ giảm vì họ đã tính khoản lỗ khai trương vào kế hoạch. Quán mình giảm theo là lỗ thật, và khi tăng lại thì khách thấy như bị tăng giá. Nếu muốn giữ khách bằng tiền, tặng thêm món nhỏ cho khách quen khác với hạ giá niêm yết.

Nói xấu quán bên cạnh với khách. Khách nghe xong không tin quán kia dở hơn, chỉ thấy chủ quán mình đang lo. Ở khu văn phòng, câu chuyện lan rất nhanh qua các nhóm ăn chung.

Đổi cả thực đơn trong một tuần. Khách quen đến vì vài món họ quen. Thêm một hai món thử thì được; bỏ món cũ để chạy theo món bên kia là tự đánh mất lý do khách chọn mình.

Dồn hết sức vào khách lạ. Mời chào, phát tờ rơi cho người đi ngang trong khi phục vụ khách quen chậm đi. Tháng đầu, giữ một khách quen đáng hơn kéo ba khách lạ.

Đứng nhìn sang quán kia cả ngày. Nghe như chuyện nhỏ, nhưng nhân viên và khách đều thấy. Không khí trong quán căng lên, đồ ăn ra chậm, và đó mới là thứ làm khách đi thật.

Ví dụ chị Hạnh: sáu tuần sau ra sao

Quay lại quán chị Hạnh. Hai tuần đầu chị Hạnh không đổi giá, chỉ ghi sổ. Tuần một bán trung bình 105 suất mỗi trưa, tuần hai lên 128 suất. Trong hai mươi khách quen chị ghi tên, mười bốn người đã quay lại sau khi thử bên kia, bốn người vẫn vắng, hai người chuyển công ty. Ngày quán bên cạnh hết giảm giá, giá của họ ngang quán chị.

Bảng chấm điểm cho thấy hướng làm tốt hơn cái đang có được 13 điểm, hướng né sang nhóm khách khác được 11 điểm, hướng khác biệt 9 điểm, đua giá không đưa vào vì chị đã loại từ đầu. Chị chọn giữ nguyên thực đơn chính, thêm hai việc: giữ món kho luôn còn tới cuối ca, và nhận đặt suất trước từ chín giờ sáng cho ba văn phòng có nhóm ăn chung đông người.

Sau sáu tuần, ví dụ quán bán lại khoảng 140 suất mỗi trưa, trong đó 25 suất là đặt trước. Con số không trở lại 150 như cũ, và chị chấp nhận điều đó: khu này giờ có hai quán, phần khách thích món chiên xào đã có chỗ khác. Điều quan trọng là quán vẫn có lãi mà không phải hy sinh giá. Một chủ quán khác ở hoàn cảnh khác có thể ra kết quả khác; cái đáng học là thứ tự làm: đếm trước, chấm điểm sau, chọn một hướng, hẹn ngày xem lại.

Câu nên tự hỏi và việc không cần làm

Trước khi quyết, chủ quán tự trả lời thành tiếng những câu này. Câu nào không trả lời được thì đó là chỗ cần đếm thêm:

  • Khách quen chọn quán mình vì vị, vì giá, vì nhanh hay vì quen chủ? Nếu chỉ vì giá, hướng khác biệt quan trọng hơn hướng giữ nguyên.
  • Nếu quán bên cạnh đóng cửa sau ba tháng, quyết định hôm nay của mình còn đúng không? Quyết định tốt là quyết định vẫn đúng dù bên kia trụ hay không.
  • Mình đang phản ứng với số liệu hay với cảm giác bị xúc phạm khi có người mở ngay cạnh?
  • Việc này có tốn tiền mà không rút lại được không? Nếu có, đợi thêm hai tuần dữ liệu.
  • Không cần làm: in tờ rơi so sánh giá, thuê thêm người đứng mời khách, mua thêm nồi niêu khi chưa biết khách có quay lại không, hay tìm cách làm khó quán bên cạnh với chủ nhà hoặc tổ dân phố.

Nếu có dấu hiệu bên kia làm điều sai luật với quán mình, như lấn chiếm lối đi hay xả rác sang phần mình, thì báo với chủ nhà hoặc chính quyền phường theo đúng kênh, tách hẳn khỏi chuyện cạnh tranh buôn bán.

Câu hỏi thường gặp

Đối thủ mở cạnh quán thì có nên giảm giá ngay không?

Thường là không nên trong hai tuần đầu. Quán mới giảm giá khai trương là khoản lỗ họ đã tính trước, còn quán mình giảm là lỗ thật và khó tăng lại sau. Nếu muốn giữ khách quen, tặng thêm món nhỏ cho đúng người đó an toàn hơn hạ giá niêm yết.

Bao lâu thì biết đối thủ mới có lấy mất khách thật hay không?

Ít nhất hai tuần, tốt hơn là đợi tới khi bên kia hết khuyến mãi khai trương thêm một tuần nữa. Lúc đó nhìn doanh số tuần sau so tuần trước và số khách quen đã quay lại, chứ đừng nhìn ngày đầu khai trương.

Có nên sang chào hỏi chủ quán mới không?

Chào hỏi lịch sự là nên, vì hai bên sẽ còn ở cạnh nhau lâu và cùng chung lối đi, chủ nhà, tổ dân phố. Chỉ nên chào xã giao, không cần bàn chuyện giá cả hay khách hàng, cũng không cần tỏ ra căng thẳng.

Khách quen hỏi sao bên kia rẻ hơn thì trả lời thế nào?

Trả lời ngắn và bình thản, ví dụ quán mình giữ giá này để món luôn đều và đủ phần. Không chê quán kia. Khách hỏi chủ yếu để xem phản ứng của chủ quán, sự bình tĩnh làm họ yên tâm hơn mọi lời giải thích.

Nếu doanh thu không hồi lại sau hai tháng thì làm gì?

Đó là tín hiệu phải xem lại lý do khách chọn quán mình và cân nhắc hướng khác biệt hoặc né sang giờ, nhóm khách khác. Lúc này nên làm lại bảng chấm điểm với số liệu mới, và tính kỹ chi phí cố định nếu doanh thu đứng ở mức thấp hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138