Báo khách tăng giá nên làm theo ba nguyên tắc: báo trước ít nhất một hai tuần, nói lý do ngắn gọn và thật, ghi rõ ngày áp dụng. Với tiệm dịch vụ nhỏ, khách quen nên được nghe trực tiếp từ chủ hoặc thợ chính, còn thông báo dán ở tiệm chỉ để nhắc lại. Thời điểm tốt là đầu tháng hoặc sau một đợt cải thiện dịch vụ, tránh đúng lúc khách đang gặp chuyện gấp.
Phần lớn khách không bỏ tiệm vì giá tăng vừa phải. Họ bỏ vì thấy bị bất ngờ, bị tính thêm mà không ai nói, hoặc thấy giá tăng mà chất lượng không đổi. Bài này giả định bạn đã tính xong mức tăng; phần dưới chỉ bàn chuyện báo sao cho khách hiểu, với ví dụ một tiệm sửa xe giả định ở Cần Thơ.
Ví dụ: tiệm sửa xe máy ở Cần Thơ
Ví dụ giả định: anh Phúc có tiệm sửa xe máy ở Cần Thơ, hai thợ, khách chủ yếu là người trong khu và vài công ty nhỏ gửi xe giao hàng tới bảo dưỡng định kỳ. Giá phụ tùng và nhớt anh nhập tăng dần trong năm, tiền thuê nhà cũng nhích lên. Tiền công thay nhớt, vá xe, bảo dưỡng anh giữ nguyên gần ba năm.
Anh tính ra cần tăng tiền công khoảng 15% và điều chỉnh giá một số phụ tùng theo giá nhập mới. Anh lo nhất là các bác lớn tuổi trong khu, khách quen từ ngày tiệm mới mở, và nhóm xe giao hàng của công ty vốn tính chi phí từng tháng.
Lần trước, khi điều chỉnh giá vá xe, anh chỉ báo lúc khách trả tiền, và có vài khách phàn nàn rằng sao không nói trước. Lần này anh muốn làm khác: báo trước, nói rõ, và chuẩn bị sẵn câu trả lời cho những câu khách hay hỏi.
Anh cũng tự đặt cho mình một giới hạn: không giảm riêng cho ai ngoài các ưu đãi đã báo chung, và sau đợt này giữ nguyên giá công ít nhất một năm. Có giới hạn rõ thì lúc khách hỏi, anh trả lời được ngay mà không phải lưỡng lự.
Chọn thời điểm báo và áp dụng
Thời điểm báo quan trọng gần ngang với mức tăng. Một vài mốc nên và không nên:
| Thời điểm | Nên hay không | Vì sao |
|---|---|---|
| Đầu tháng, sau khi báo trước hai tuần | Nên | Khách dễ nhớ mốc, công ty dễ tính chi phí tháng |
| Sau khi tiệm cải thiện dịch vụ | Nên | Khách thấy có thêm điều gì đó đi kèm giá mới |
| Khi cả khu cùng điều chỉnh | Nên, nhưng không chạy theo | Khách đã nghe tin, ít bất ngờ |
| Ngay trước dịp lễ, khách đang cần gấp | Không nên | Khách thấy bị ép đúng lúc khó từ chối |
| Lúc khách đang trả tiền | Không nên | Bất ngờ, mất lòng ngay cả với khách quen |
| Ngay sau một lần sửa hỏng phải làm lại | Không nên | Khách đang không vui, tăng giá thêm dầu vào lửa |
Anh Phúc chọn báo vào giữa tháng, áp dụng từ đầu tháng sau. Riêng nhóm công ty, anh báo sớm hơn một tháng để họ kịp đưa vào chi phí.
Tăng một lần hay chia nhỏ, tăng món nào
Tăng một lần khi đã lâu không điều chỉnh. Nếu giá giữ nguyên nhiều năm, chia thành nhiều lần nhỏ liên tiếp có thể làm khách thấy tiệm cứ tăng mãi. Một lần rõ ràng, kèm lời hứa giữ ổn định một thời gian, thường dễ chấp nhận hơn.
Chia bậc khi mức tăng lớn. Nếu cần tăng nhiều, chia hai bậc cách nhau vài tháng, báo trước cả hai bậc ngay từ đầu. Khách biết trước thì không thấy bị bất ngờ lần hai.
Tăng những món ít nhạy giá trước. Khách nhớ giá những dịch vụ phổ biến, làm thường xuyên như vá xe, thay nhớt. Những việc ít gặp như đại tu, sửa điện thì khách ít so giá hơn. Có thể giữ món phổ biến tăng nhẹ, món ít gặp điều chỉnh đúng theo chi phí.
Tách tiền công và tiền phụ tùng. Ghi riêng hai phần giúp khách thấy rõ phần nào tăng vì giá nhập, phần nào là công. Khách thường dễ chấp nhận giá phụ tùng theo thị trường hơn là tiền công tăng không rõ lý do.
Câu mẫu theo từng cách báo
Mỗi cách báo cần một kiểu câu khác. Một vài câu mẫu, sửa lại theo giọng của tiệm mình:
- Nói trực tiếp với khách quen: “Dạ bác, từ đầu tháng sau tiệm con điều chỉnh tiền công một chút vì nhớt với đồ nhập lên mấy đợt rồi. Con giữ giá ba năm nay, giờ mới chỉnh, bác thông cảm cho con.”
- Với khách công ty: “Anh chị ơi, tiệm em gửi trước bảng giá mới áp dụng từ ngày một tháng sau, phần phụ tùng theo giá nhập, tiền công tăng nhẹ. Trong tháng này em vẫn giữ giá cũ cho các xe đã hẹn.”
- Tờ thông báo dán ở tiệm: ghi ngắn gọn ngày áp dụng, nhóm dịch vụ điều chỉnh, một câu lý do, và câu cảm ơn khách đã ủng hộ. Không cần ghi dài, không cần xin lỗi nhiều lần.
- Tin nhắn cho khách hay hẹn lịch: một hai câu, nói rõ từ ngày nào, và mời khách nếu cần bảo dưỡng thì đặt lịch trước ngày đó để được giá cũ.
Điểm chung của các câu mẫu: nói giá mới áp dụng từ khi nào, lý do một câu, không than vãn dài dòng. Khách không cần nghe hết khó khăn của tiệm, họ cần biết rõ mình sẽ trả bao nhiêu. Câu nào đọc lên nghe gượng thì sửa lại cho giống cách mình vẫn nói chuyện với khách hằng ngày; khách quen nhận ra ngay khi chủ tiệm đọc thuộc lòng.
Trả lời khi khách phàn nàn
Nghe hết rồi mới nói. Khách phàn nàn thường chỉ cần được nghe. Ngắt lời để giải thích ngay làm khách thấy mình không được tôn trọng. Đợi khách nói xong, cảm ơn họ đã nói thẳng.
Giải thích một lần, không tranh cãi. Nói lại lý do ngắn gọn, nhắc rằng tiệm đã giữ giá lâu. Nếu khách vẫn không vui, không cần thuyết phục thêm. Tranh cãi về giá ngay tại tiệm làm khách khác nghe thấy và cũng thấy khó chịu.
Đưa lựa chọn khi có thể. Ví dụ khách thấy thay nhớt đắt, có thể gợi ý loại nhớt khác phù hợp với xe mà giá mềm hơn. Khách có lựa chọn thì cảm thấy được tôn trọng, không bị ép.
Không giảm riêng vì khách to tiếng. Giảm cho người phàn nàn to nhất sẽ dạy cả khu rằng muốn giá cũ thì cứ phàn nàn. Nếu muốn ưu đãi khách lâu năm, làm theo nguyên tắc chung, ví dụ giữ giá cũ thêm một tháng cho khách đã hẹn lịch.
Thứ đi kèm để khách thấy giá mới đáng
Khách chấp nhận giá mới dễ hơn khi thấy có thứ gì đó tốt lên cùng lúc. Với tiệm sửa xe, đó có thể là báo giá trước khi sửa, giữ lại phụ tùng cũ cho khách xem, kiểm tra miễn phí vài hạng mục an toàn như phanh, đèn, lốp mỗi lần khách ghé. Những việc này tốn ít tiền nhưng làm khách thấy tiệm minh bạch.
Anh Phúc quyết định từ tháng áp dụng giá mới, mỗi xe vào bảo dưỡng sẽ được ghi một phiếu tay nhỏ: đã làm gì, thay gì, lần sau nên kiểm tra gì. Khách công ty thích điều này vì có cái để đối chiếu, các bác lớn tuổi thì thích vì không phải nhớ.
Điều cần tránh là hứa những thứ không duy trì được. Hứa “kiểm tra miễn phí toàn bộ xe” rồi vài tuần sau bỏ vì bận sẽ làm khách thấy bị lừa. Chọn một hai việc nhỏ mà tiệm chắc chắn làm đều được, rồi giữ đều.
Chuẩn bị thợ trước ngày áp dụng
Khách thường hỏi thợ trước khi hỏi chủ. Thợ trả lời lúng túng hay mỗi người một kiểu thì mọi chuẩn bị khác đều mất tác dụng. Một buổi chuẩn bị ngắn gồm:
- Đưa bảng giá mới cho từng thợ, đọc cùng nhau một lượt, giải đáp chỗ thợ chưa rõ, nhất là các món có giá phụ tùng thay đổi theo đợt nhập.
- Thống nhất một câu lý do chung để mọi người nói giống nhau, ngắn gọn, không than vãn.
- Thống nhất ai được quyết ưu đãi: thường chỉ chủ tiệm, thợ không tự giảm giá cho khách quen của mình.
- Tập trả lời ba câu khách hay hỏi nhất: sao lại tăng, tăng bao nhiêu, có cách nào rẻ hơn không.
- Dặn thợ báo giá trước khi sửa với mọi việc trên một mức nhất định, để khách không bất ngờ khi trả tiền.
- Hẹn sau hai tuần ngồi lại nghe thợ kể khách đã phản ứng thế nào để chỉnh cách nói nếu cần.
Buổi chuẩn bị chỉ mất chừng nửa tiếng sau giờ đóng cửa, nhưng tránh được cảnh khách nghe hai giá khác nhau từ hai thợ, chuyện làm mất lòng tin nhanh hơn chính việc tăng giá.
Những chỗ hay sai khi báo khách tăng giá
Báo lúc khách trả tiền. Đây là cách làm mất lòng nhanh nhất. Khách thấy bị đặt vào thế phải trả mà không được biết trước, dù mức tăng nhỏ đến đâu.
Xin lỗi quá nhiều. Xin lỗi dài dòng làm khách nghĩ tiệm đang làm điều sai. Điều chỉnh giá theo chi phí là chuyện bình thường của kinh doanh, nói rõ và cảm ơn là đủ.
Mỗi thợ báo một giá. Nếu thợ không nắm bảng giá mới, khách nghe hai mức khác nhau là mất lòng tin ngay. Trước ngày áp dụng, ngồi với thợ thống nhất giá và cách nói.
Đổi giá mà không đổi tờ giá dán ở tiệm. Khách nhìn tờ giá cũ trên tường rồi bị tính giá mới là có cớ để cãi, và họ có lý. Thay tờ giá đúng ngày áp dụng, không sớm hơn, không muộn hơn.
Tăng giá mà chất lượng giảm cùng lúc. Nếu đúng tháng tăng giá mà tiệm thiếu người, khách phải chờ lâu hơn, sửa ẩu hơn, thì khách sẽ gắn hai chuyện lại và rời đi. Sắp người cho đủ trước khi áp dụng giá mới.
Câu hỏi thường gặp
Nên báo khách trước bao lâu khi tăng giá?
Với tiệm dịch vụ nhỏ, báo trước khoảng một đến hai tuần là hợp lý cho khách lẻ. Khách công ty hoặc khách hợp đồng định kỳ nên được báo sớm hơn, khoảng một tháng, để họ kịp đưa vào kế hoạch chi phí.
Có nên giải thích chi tiết lý do tăng giá cho khách không?
Chỉ cần một câu lý do ngắn và thật, ví dụ giá phụ tùng, nhớt nhập về đã tăng. Khách không cần nghe toàn bộ bảng chi phí. Giải thích quá dài nghe như than vãn và làm khách nghi ngờ hơn.
Tăng giá một lần lớn hay nhiều lần nhỏ thì tốt hơn?
Nếu đã lâu không điều chỉnh, một lần rõ ràng kèm lời hứa giữ ổn định thường dễ chấp nhận hơn. Nếu mức tăng lớn, có thể chia hai bậc nhưng nên báo trước cả hai bậc ngay từ đầu để khách không bị bất ngờ.
Khách quen lâu năm có nên được giữ giá cũ không?
Có thể ưu đãi theo nguyên tắc chung, ví dụ giữ giá cũ thêm một tháng cho lịch đã hẹn. Giữ giá cũ vô thời hạn cho một số người dễ tạo so bì và làm tiệm khó quản lý giá về sau.
Tăng giá xong khách vắng đi thì làm gì?
Theo dõi số khách vài tuần để phân biệt vắng tạm thời hay lâu dài. Hỏi thăm vài khách quen không thấy quay lại. Nếu vắng kéo dài, xem lại mức tăng ở các dịch vụ phổ biến và chất lượng phục vụ trong thời gian đó.