SachLuoc.comSách Lược
Khi mất khách lớn, đối tác

Sàn thương mại điện tử tăng phí, đổi luật: shop nhỏ ở lại, rút bớt hay rời hẳn

Sàn đổi phí, đổi cách xếp hạng hay kéo dài ngày trả tiền: tính lại tiền còn lại mỗi đơn, so bốn hướng đi và lập kế hoạch sáu tháng để bớt phụ thuộc một kênh.

Young woman packing woven seagrass handbags into plain brown parcels on the floor of a small home workshop, high angle shot, soft daylight from an open door

Khi sàn thương mại điện tử tăng phí hoặc đổi luật, shop nhỏ không nên phản ứng theo cảm xúc mà nên tính lại số tiền thật sự còn lại trên mỗi đơn, rồi chọn một trong bốn hướng: ở lại và chỉnh giá, ở lại nhưng đổi mặt hàng bán trên sàn, chuyển dần một phần sang kênh khác, hoặc rời hẳn. Với phần lớn shop đang có đơn đều, hướng thứ ba là hợp lý nhất: không bỏ nguồn đơn đang có, nhưng bắt đầu giảm phụ thuộc ngay từ tháng này.

Ví dụ giả định: một shop túi cói thủ công ở Ninh Bình, hai vợ chồng và ba người làm theo giờ, bán gần như toàn bộ qua một sàn. Sàn thông báo tăng phí cố định và phí dịch vụ, đồng thời đổi cách hiển thị khiến shop ít được đề xuất hơn. Mọi con số trong bài là ví dụ minh hoạ, không phải mức phí của sàn nào cụ thể.

Đọc kỹ thông báo: thứ gì thật sự đổi

Thông báo của sàn thường dài và nhiều mục. Trước khi tính toán, gạch ra từng thay đổi theo năm nhóm sau, vì mỗi nhóm ảnh hưởng tới tiền theo cách khác:

  • Phí trên mỗi đơn: phí cố định, phí thanh toán, phí dịch vụ, phí tham gia chương trình. Đây là thứ trừ thẳng vào tiền nhận về.
  • Phí vận chuyển và ai chịu: sàn có đổi mức hỗ trợ phí giao hàng, có buộc người bán gánh thêm khi khách được miễn phí giao không.
  • Cách hiển thị và xếp hạng: tiêu chí mới về tốc độ giao, tỷ lệ huỷ, đánh giá. Thứ này không trừ tiền trực tiếp nhưng ảnh hưởng số đơn.
  • Thời gian nhận tiền: kéo dài thêm vài ngày nghĩa là tiền của shop nằm ở sàn lâu hơn, cần nhiều vốn lưu động hơn.
  • Đổi trả và khiếu nại: thời hạn đổi trả dài hơn, ai chịu phí hoàn hàng. Với hàng thủ công dễ móp, đây có thể là khoản lớn.

Ghi bên cạnh mỗi thay đổi một chữ: "tiền", "đơn" hoặc "vốn". Thay đổi chữ "tiền" thì tính được ngay. Thay đổi chữ "đơn" thì phải theo dõi vài tuần mới thấy. Thay đổi chữ "vốn" thì cần xem lại lượng tiền mặt dự phòng. Chia như vậy giúp không hoảng vì những thứ chưa biết, và không xem nhẹ những thứ đã rõ.

Tính lại tiền còn lại trên mỗi đơn

Lấy một sản phẩm bán chạy nhất, tính tiền shop thật sự giữ lại trước và sau khi đổi phí. Ví dụ một chiếc túi cói bán giá 250 nghìn:

KhoảnTrước khi đổiSau khi đổiGhi chú
Giá bán250 nghìn250 nghìnChưa tăng giá
Tổng các loại phí sàn (ví dụ)30 nghìn45 nghìnCộng mọi khoản trừ trên đơn
Hỗ trợ phí giao, voucher shop tự gánh10 nghìn15 nghìnTính trung bình trên mỗi đơn
Nguyên liệu, công làm, đóng gói140 nghìn140 nghìnKhông đổi
Chi phí hoàn hàng chia đều mỗi đơn5 nghìn8 nghìnThời hạn đổi trả dài hơn
Còn lại cho shop65 nghìn42 nghìnGiảm khoảng một phần ba

Con số này mới là thứ để ra quyết định, không phải phần trăm phí trên thông báo. Nhiều shop chỉ nhìn "phí tăng thêm vài phần trăm" mà không thấy khi cộng hết các khoản, tiền giữ lại mỗi đơn có thể giảm mạnh. Làm phép tính này cho ba bốn sản phẩm chính. Thường sẽ thấy sản phẩm giá thấp bị ảnh hưởng nặng nhất, vì phí cố định chiếm tỷ trọng lớn trên giá bán nhỏ.

Tiền về chậm hơn: tính lại vốn phải giữ trong tay

Thay đổi về thời gian nhận tiền hay bị xem nhẹ vì nó không làm giảm lãi trên giấy. Nhưng với shop nhỏ, nó ăn thẳng vào tiền mặt. Cách tính đơn giản: lấy doanh thu trung bình một ngày, nhân với số ngày tiền bị giữ thêm. Ví dụ shop bán khoảng 6 triệu mỗi ngày, sàn giữ tiền thêm năm ngày, thì sẽ có thêm khoảng 30 triệu nằm ở sàn thay vì trong tay chủ shop.

Ba mươi triệu đó vẫn là tiền của shop, nhưng trong thời gian chuyển đổi, shop vẫn phải trả tiền cói cho người đan, trả công thợ theo tuần, mua thùng hộp đóng gói. Nếu shop đang chạy sát, khoản hụt này có thể khiến chủ shop phải chậm trả công người làm, và người đan cói ở làng sẽ chuyển sang nhận hàng cho cơ sở khác.

Vì vậy, cùng lúc với việc tính lại giá, hãy tính lại lượng tiền mặt tối thiểu cần giữ. Nếu chưa đủ, các cách không cần vay gồm: giảm lượng hàng làm sẵn tồn kho trong vài tuần, thỏa thuận với người cung cấp cói trả theo đợt hàng thay vì trả trước, và ưu tiên đẩy những mẫu có sẵn thay vì nhận làm mẫu mới. Ghi số tiền đang nằm ở sàn lên một tờ giấy dán cạnh bàn đóng hàng và cập nhật mỗi tuần; nhìn thấy con số đó giúp chủ shop không chi tiêu như thể tiền đã về.

Bốn hướng đi và khi nào chọn hướng nào

Không có hướng đúng cho mọi shop. Bảng dưới giúp đặt câu hỏi đúng:

HướngLàm gìHợp khiRủi ro
Ở lại, chỉnh giáTăng giá vừa phải, bỏ bớt voucherSản phẩm khó so sánh, khách mua vì mẫu chứ không vì giáĐơn giảm nếu đối thủ giữ giá
Ở lại, đổi mặt hàngĐưa sản phẩm giá cao, bộ combo lên sàn; bỏ sản phẩm giá thấpSản phẩm giá thấp lỗ sau phí mớiMất lượt khách đến vì món rẻ
Chuyển dần một phầnGiữ sàn, xây thêm kênh khác trong sáu thángPhần lớn shop có đơn đềuTốn công làm hai việc cùng lúc
Rời hẳnDừng bán trên sàn, dồn sức kênh riêngĐã có lượng khách riêng đủ lớn, hoặc mỗi đơn trên sàn đang lỗDoanh thu rơi mạnh trong giai đoạn chuyển

Trong ví dụ, shop túi cói chọn kết hợp hai hướng: tăng giá các mẫu túi lớn khoảng mười phần trăm vì đó là mẫu thủ công khó tìm nơi khác, gom các món nhỏ như ví cói thành bộ quà tặng để mỗi đơn có giá trị cao hơn, đồng thời bắt đầu xây kênh bán sỉ cho các cửa hàng quà lưu niệm ở các tỉnh du lịch. Quyết định rời sàn hẳn để lại sau sáu tháng, khi có số liệu thật.

Xây thêm kênh mà không phạm luật sàn

Nhiều sàn có quy định cấm người bán dẫn khách ra ngoài sàn: không ghi thông tin liên lạc riêng trong tin nhắn, trong gói hàng hay trong mô tả sản phẩm. Vi phạm có thể bị phạt điểm hoặc khoá gian hàng, tức là mất luôn kênh đang nuôi shop. Trước khi làm gì, đọc kỹ phần quy định này của sàn mình đang bán.

Cách an toàn là xây kênh khác từ những nguồn khách không đến từ sàn: khách mua trực tiếp ở hội chợ, ở cửa hàng tại làng nghề, khách sỉ là các cửa hàng quà tặng, các công ty đặt quà cuối năm, khách quen giới thiệu qua bạn bè. Những người này là khách của shop từ đầu, không ai cấm shop liên lạc với họ.

Một kênh thứ hai không cần lớn ngay. Mục tiêu sáu tháng đầu có thể chỉ là kênh đó mang về khoảng một phần năm doanh thu. Khi đã có, mỗi lần sàn đổi luật, shop có thêm lựa chọn chứ không bị dồn vào thế phải chấp nhận mọi điều kiện. Câu chủ shop nên tự hỏi: nếu ngày mai gian hàng bị khoá vì một lỗi kỹ thuật, tuần sau mình còn bán được cho ai.

Kế hoạch sáu tháng để bớt phụ thuộc một sàn

Kế hoạch dưới đây chia nhỏ để làm được song song với việc giữ đơn trên sàn:

  1. Tháng một: tính lại tiền còn lại mỗi đơn cho mọi sản phẩm, điều chỉnh giá và danh mục bán trên sàn theo kết quả.
  2. Tháng một và hai: lập danh sách khách không đến từ sàn đã từng mua, kể cả khách mua lẻ tại xưởng, và hỏi họ có muốn nhận thông tin mẫu mới không.
  3. Tháng hai và ba: chọn đúng một kênh thứ hai để làm, ví dụ bán sỉ cho cửa hàng quà tặng, chuẩn bị bảng giá sỉ và mẫu chào hàng.
  4. Tháng ba và bốn: thử bán qua kênh đó, ghi lại số đơn, giá trị đơn, công sức bỏ ra.
  5. Tháng năm: so tiền còn lại mỗi đơn giữa sàn và kênh mới, quyết định dồn thêm hay đổi kênh khác.
  6. Tháng sáu: xem lại tỷ trọng doanh thu từng kênh và đặt mục tiêu cho sáu tháng tiếp theo.

Đừng mở cùng lúc ba bốn kênh mới. Một shop vài người làm không đủ sức trả lời tin nhắn, đóng gói và chăm sóc khách ở năm nơi. Một kênh thứ hai làm đến nơi có giá trị hơn ba kênh làm nửa vời.

Những phản ứng hay gặp và vì sao nên tránh

Rời sàn ngay trong cơn giận. Doanh thu có thể rơi một nửa trong một tháng, trong khi kênh mới cần thời gian mới có đơn. Nhiều shop rời đi rồi phải quay lại, mất luôn điểm đánh giá đã tích luỹ.

Giữ nguyên giá, tự gánh hết phí. Shop vẫn đông đơn nhưng tiền còn lại mỗi đơn mỏng dần, tới lúc nhận ra thì đã làm không công nhiều tháng. Ít nhất phải tính lại để biết mình đang gánh bao nhiêu.

Tăng giá đồng loạt mọi sản phẩm. Sản phẩm dễ so sánh giá sẽ mất đơn ngay. Tăng có chọn lọc ở mẫu khó tìm nơi khác, giữ giá ở mẫu cạnh tranh trực tiếp.

Lách luật để kéo khách ra ngoài sàn. Ghi thông tin liên lạc vào gói hàng hay tin nhắn có thể bị phát hiện và khoá gian hàng. Mất kênh chính vì một mẩu giấy là cái giá quá đắt.

Chỉ nhìn số đơn mà không nhìn tiền còn lại. Số đơn tăng nhờ chạy khuyến mãi của sàn có thể đi kèm tiền còn lại giảm. Theo dõi cả hai con số mỗi tuần.

Câu hỏi thường gặp

Phí sàn tăng thì nên tăng giá bán bao nhiêu?

Không có mức chung. Tính tiền còn lại mỗi đơn trước và sau khi đổi phí, rồi xem cần tăng bao nhiêu để về lại mức cũ. Sau đó so với giá các shop cùng loại để biết khách có chấp nhận không; mẫu khó tìm nơi khác tăng được nhiều hơn.

Có nên mở thêm gian hàng ở sàn khác để bớt phụ thuộc không?

Có thể, nhưng mỗi sàn có luật và phí riêng, nên tính lại tiền còn lại mỗi đơn cho sàn mới. Mở thêm sàn vẫn là phụ thuộc vào sàn; nên có ít nhất một kênh mà shop tự giữ khách, như bán sỉ hay bán trực tiếp.

Đơn trên sàn giảm sau khi đổi luật xếp hạng thì làm gì trước?

Đọc lại các tiêu chí xếp hạng mới, xem shop đang yếu ở tiêu chí nào như tốc độ giao, tỷ lệ huỷ hay phản hồi tin nhắn. Sửa những điểm làm được ngay, rồi theo dõi số đơn vài tuần trước khi kết luận.

Rời sàn thì đánh giá và khách cũ trên sàn có giữ được không?

Đánh giá tích luỹ trên sàn thường gắn với gian hàng và không mang theo được. Khách mua qua sàn cũng là khách sàn quản lý thông tin. Vì vậy nên xây kênh riêng từ khách ngoài sàn trước khi tính rời.

Shop nhỏ có cần nhờ kế toán khi bán trên nhiều kênh không?

Bán nhiều kênh thì việc kê khai thuế và đối soát tiền về phức tạp hơn. Nên hỏi kế toán hoặc cơ quan thuế quản lý về cách kê khai doanh thu từ sàn và từ kênh riêng để không bị sai sót.

Bao lâu nên xem lại quyết định ở lại hay rời sàn?

Nên đặt mốc xem lại sau ba đến sáu tháng, khi đã có số liệu thật về đơn và tiền còn lại ở từng kênh. Quyết định dựa trên một hai tuần đầu sau khi đổi luật thường bị ảnh hưởng bởi biến động ngắn hạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138