SachLuoc.comSách Lược
Khi mất khách lớn, đối tác

Nhà cung cấp chính ngừng bán: cách tìm nguồn thay thế mà không làm hỏng hàng

Nhà cung cấp chính báo ngừng giao: đếm số ngày hàng tồn còn chạy, so ba loại nguồn thay thế, thử nguyên liệu mới theo mẻ nhỏ và lập nguồn thứ hai cho lần sau.

Baker in a small bakery kitchen kneading two small test batches of dough side by side on a floured steel table, close-up of hands, warm morning light

Khi nhà cung cấp chính báo ngừng bán, việc đầu tiên không phải là tìm ngay người bán khác, mà là đếm xem hàng tồn còn đủ chạy bao nhiêu ngày cho từng nguyên liệu quan trọng. Con số đó quyết định bạn có thời gian thử nguồn mới cẩn thận hay buộc phải mua tạm. Sau đó mới so các nguồn thay thế, thử theo mẻ nhỏ, và chỉ đổi toàn bộ khi sản phẩm làm ra giữ được chất lượng khách quen đã biết.

Ví dụ giả định trong bài: một tiệm bánh mì và bánh ngọt ở Đà Nẵng, bán khoảng vài trăm ổ mỗi ngày và nhận đặt bánh kem. Nhà phân phối giao bột mì, bơ và kem tươi suốt năm năm bất ngờ báo sẽ ngừng hoạt động cuối tháng. Chủ tiệm có hai tuần để xoay xở. Mọi con số dưới đây là ví dụ để minh hoạ.

Hỏi cho ra lý do ngừng và những gì còn lại

Câu "bên em ngừng bán" có nhiều nghĩa. Nhà phân phối có thể đóng cửa hẳn, có thể chỉ thôi phân phối một hãng, có thể đang chuyển giao khách sang một đại lý khác cùng hãng. Hỏi thẳng: ngừng toàn bộ hay một số mặt hàng, ngày giao cuối cùng là ngày nào, hãng sản xuất có đại lý nào khác ở khu vực không, và bên đó có giới thiệu được người tiếp nhận khách cũ không.

Rất nhiều trường hợp, người giao hàng cũ biết rõ ai sẽ thay họ, chỉ là không ai hỏi. Một câu giới thiệu từ họ giúp bạn giữ nguyên đúng loại bột, đúng loại bơ đã quen, chỉ đổi người giao. Đó là phương án ít rủi ro nhất và nên được thử đầu tiên.

Cũng nên hỏi về các khoản còn treo: tiền cọc két, cọc thùng chứa, hàng đặt trước đã trả tiền, chiết khấu cuối kỳ chưa nhận. Nhà cung cấp đang ngừng hoạt động thường bận và rối; khoản nào không nhắc là dễ bị quên, và vài tuần sau có khi không còn ai nghe máy để hỏi. Ghi lại thành tin nhắn xác nhận, kèm số lượng và số tiền cụ thể. Nếu số tiền lớn mà bên kia không rõ ràng, giữ lại hoá đơn, phiếu giao hàng để có căn cứ.

Đếm số ngày hàng tồn còn chạy được

Lấy giấy ra, liệt kê từng nguyên liệu, ghi lượng tồn và lượng dùng trung bình mỗi ngày. Chia ra là số ngày còn chạy. Ví dụ ở tiệm bánh:

Nguyên liệuTồn hiện tạiDùng mỗi ngàySố ngày còn chạyMức nguy hiểm
Bột mì làm bánh mì400 kg50 kg8 ngàyCao: thiếu là ngừng bán món chính
Bột mì làm bánh ngọt120 kg10 kg12 ngàyTrung bình
Bơ lạt60 kg4 kg15 ngàyTrung bình
Kem tươi40 hộp6 hộpKhoảng 6 ngàyCao: hạn dùng ngắn, không trữ thêm được
Men nở10 kg0,5 kg20 ngàyThấp

Sắp xếp lại theo cột cuối: nguyên liệu nào thiếu là ngừng bán món chính và có số ngày ít nhất thì lo trước. Ở ví dụ trên, bột làm bánh mì và kem tươi là hai thứ phải có nguồn mới trong tuần đầu. Men nở còn hai mươi ngày thì để sau. Tách hai loại bột ra vì chúng có thể đến từ hai nguồn khác nhau, và loại bột làm bánh mì quyết định cái ổ bánh khách mua mỗi sáng.

So ba loại nguồn thay thế

Thông thường có ba loại nguồn để chọn. Mỗi loại có cái được và cái phải chịu:

Loại nguồnĐược gìPhải chịu gìHợp khi nào
Đại lý khác của cùng hãngGiữ nguyên chất lượng, không phải thử lại công thứcGiá có thể cao hơn, có khi phải đặt số lượng tối thiểuMón chính đã quen vị, khách nhận ra ngay nếu đổi
Hãng khác có loại tương đươngNhiều lựa chọn giá, có thể có điều kiện tốt hơnPhải thử công thức, độ nở, độ ẩm có thể khácNguyên liệu có nhiều loại thay thế, có thời gian thử
Mua tạm ở chợ đầu mối, cửa hàng bán lẻ nguyên liệuCó ngay trong ngàyGiá cao, không ổn định, khó truy nguồn gốcChỉ để lấp vài ngày trong lúc chờ nguồn chính

Đừng xem nguồn mua tạm là giải pháp. Nó chỉ mua thời gian. Nếu trong hai tuần mà vẫn đang mua lẻ ở chợ, đó là dấu hiệu bạn chưa thật sự tìm nguồn, chỉ đang chữa cháy. Khi hỏi nguồn mới, xin bảng thông số kỹ thuật của sản phẩm, xem hạn dùng, cách bảo quản và hỏi họ có xuất hoá đơn đầy đủ không, vì giấy tờ nguồn gốc nguyên liệu là thứ cơ quan kiểm tra an toàn thực phẩm có thể hỏi.

Thử nguyên liệu mới trước khi đổi cả mẻ

Đổi nguyên liệu mà không thử là cách nhanh nhất để mất khách quen. Quy trình thử nên gọn và có ghi chép:

  1. Xin hoặc mua một lượng nhỏ đủ cho hai ba mẻ thử.
  2. Làm hai mẻ song song cùng ngày, cùng thợ, cùng lò: một mẻ nguyên liệu cũ còn tồn, một mẻ nguyên liệu mới. Giữ nguyên công thức ở lần đầu.
  3. Ghi lại khác biệt: thời gian ủ, độ nở, màu vỏ, độ giòn sau hai giờ, vị khi nguội. Ghi bằng chữ cụ thể, không ghi "tạm được".
  4. Nếu khác, chỉnh công thức từng bước một: lượng nước trước, thời gian ủ sau. Mỗi lần chỉnh một thứ để biết thứ nào có tác dụng.
  5. Cho ba bốn khách quen thử miễn phí, hỏi họ thấy khác gì. Khách quen nhận ra những điều thợ đã quen tay bỏ qua.
  6. Chỉ chuyển toàn bộ khi mẻ mới đạt bằng mẻ cũ ở những điểm khách hay khen.

Trong ví dụ, tiệm thử hai loại bột từ hai hãng. Loại thứ nhất rẻ hơn nhưng ổ bánh xẹp nhanh khi nguội; loại thứ hai đắt hơn một chút nhưng giữ được độ giòn gần như cũ sau khi tăng thêm ít nước. Chủ tiệm chọn loại thứ hai cho bánh mì và giữ loại rẻ hơn cho bánh ngọt nướng khuôn, nơi khác biệt ít lộ ra.

Có nên báo khách là đã đổi nguyên liệu không

Nếu sản phẩm làm ra giống hệt cũ, không cần thông báo rầm rộ. Nhưng nếu có khác, dù nhỏ, khách quen sẽ nhận ra và tự đoán, thường đoán theo hướng xấu: tiệm làm ẩu, tiệm cắt bớt. Nói trước bao giờ cũng tốt hơn bị phát hiện.

Cách nói đơn giản và thật: "Nhà cung cấp cũ của tiệm ngừng bán, tiệm mình đã thử nhiều loại và chọn loại này vì giữ được vị gần nhất, anh chị ăn thấy khác chỗ nào thì nói tiệm biết nhé." Câu đó vừa giải thích, vừa mời khách góp ý, biến chuyện đổi nguyên liệu thành chuyện tiệm chăm chút.

Với khách đặt bánh kem cho dịp quan trọng, nên báo cụ thể hơn vì họ đặt dựa trên lần ăn trước. Nếu đổi loại kem tươi làm vị khác đi, nói rõ khi nhận đơn và để khách quyết định. Một khách thất vọng vì bánh sinh nhật khác vị có thể kể lại cho nhiều người hơn mọi lời khen.

Nếu có thay đổi về thành phần ảnh hưởng tới người dị ứng, ví dụ chuyển sang loại bơ hoặc kem có thành phần khác, thì việc báo khách không còn là chuyện chọn lựa mà là trách nhiệm.

Lập nguồn thứ hai cho từng nguyên liệu quan trọng

Sau khi qua cơn, việc nên làm ngay là xếp hạng nguyên liệu và lập nguồn dự phòng cho những thứ "thiếu là đóng cửa". Danh sách cho mỗi nguyên liệu quan trọng gồm:

  • Tên nguồn chính và nguồn thứ hai, kèm người liên hệ.
  • Loại sản phẩm tương đương ở nguồn thứ hai đã được thử và ghi lại cách chỉnh công thức nếu cần.
  • Thỉnh thoảng mua một lượng nhỏ từ nguồn thứ hai để giữ quan hệ, để họ biết mình là khách thật chứ không chỉ gọi khi cần gấp.
  • Mức tồn tối thiểu cho từng thứ, tính bằng số ngày, đủ để kịp chuyển sang nguồn thứ hai.
  • Dấu hiệu cảnh báo từ nhà cung cấp chính: giao trễ nhiều lần, thiếu mặt hàng, đổi người giao liên tục, đòi trả tiền trước khác thường.

Không cần làm điều này cho mọi nguyên liệu. Đường, muối, men nở có nhiều nơi bán và dễ thay. Chỉ những thứ quyết định vị của món chính mới cần nguồn thứ hai được thử sẵn. Một trang giấy cho năm nguyên liệu quan trọng là đủ, dán ở chỗ dễ thấy trong bếp để người khác cũng biết gọi ai khi chủ vắng.

Cách tự kiểm rất gọn: cứ ba tháng một lần, đọc lại trang giấy đó và hỏi, nếu sáng mai nhà cung cấp chính gọi báo ngừng, tiệm mình có chạy tiếp được một tuần mà khách không nhận ra không. Nếu câu trả lời là không với một nguyên liệu nào đó, nguyên liệu đó chính là việc cần làm trong tháng tới.

Chỗ hay sai khi đổi nhà cung cấp

Chọn nguồn mới chỉ vì giá rẻ hơn. Giá rẻ hơn vài phần trăm nhưng sản phẩm hỏng một mẻ, hoặc khách bỏ món vì vị khác, là lỗ hơn nhiều. Trong lúc gấp, ưu tiên nguồn giữ được chất lượng; tối ưu giá để sau.

Đặt một lượng lớn ngay từ đơn đầu tiên. Nhà cung cấp mới hay mời giá tốt nếu đặt nhiều. Đơn đầu nên nhỏ để kiểm tra giao hàng có đúng hẹn, đúng loại không, rồi mới tăng dần.

Đổi nhiều nguyên liệu cùng một lúc. Đổi bột, bơ và kem cùng tuần thì khi bánh khác đi, không biết lỗi ở đâu. Đổi từng thứ, cách nhau vài ngày nếu được.

Không ghi lại công thức đã chỉnh. Thợ chỉnh bằng tay quen, rồi thợ khác vào ca không biết. Ghi rõ lượng nước, thời gian ủ mới cho nguyên liệu mới, để ở chỗ cả bếp nhìn thấy.

Quên kiểm giấy tờ nguồn gốc. Nguồn mua gấp không có hoá đơn, không rõ hạn dùng, là rủi ro khi có kiểm tra và khi có khách phản ánh. Giữ hoá đơn và nhãn gốc của từng lô.

Câu hỏi thường gặp

Nhà cung cấp ngừng bán mà vẫn còn giữ tiền cọc của mình thì làm sao?

Liệt kê các khoản cọc và hàng đã trả tiền, gửi tin nhắn xác nhận số tiền cụ thể và hẹn ngày hoàn trả. Giữ lại phiếu thu, hoá đơn. Nếu bên kia không phản hồi và số tiền lớn, nhờ luật sư tư vấn cách đòi phù hợp.

Có nên mua trữ thật nhiều trước khi nhà cung cấp cũ ngừng giao?

Chỉ trữ những thứ có hạn dùng dài và có chỗ bảo quản đúng cách, đủ để kịp thử nguồn mới. Trữ quá nhiều làm kẹt tiền và dễ hỏng hàng, nhất là sữa, kem, bơ cần giữ lạnh.

Bao lâu thì biết nguyên liệu mới có ổn hay không?

Với món làm hàng ngày, thường vài mẻ thử song song là thấy khác biệt chính. Nhưng nên theo dõi thêm một hai tuần sau khi đổi, hỏi khách quen và xem lượng bán món đó có giảm không trước khi coi là xong.

Nhà cung cấp mới đòi trả tiền trước toàn bộ có nên đồng ý không?

Với vài đơn đầu, nhiều nhà cung cấp yêu cầu trả trước vì chưa quen khách, điều đó bình thường. Nên đặt đơn nhỏ, trả trước cho đơn nhỏ đó, rồi đề nghị chuyển sang trả sau khi đã giao dịch đều đặn vài tháng.

Tiệm nhỏ có cần hợp đồng với nhà cung cấp không?

Không bắt buộc phải có hợp đồng dài, nhưng nên có ít nhất báo giá, điều kiện giao hàng và đổi trả bằng văn bản hoặc tin nhắn. Khi có tranh chấp về chất lượng hay tiền cọc, những giấy tờ đó là căn cứ duy nhất.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138